Çeçilya GÜNAYDIN, Naciye KAYA, Meryem YAVUZ VAN GİERSBERGEN
Nuh'un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;3(1):29-37
Türkiye'de nonfarmakolojik cerrahi ağrı yönetimi uygulamaları konusunda yapılan lisansüstü hemşirelik tezlerini incelemek amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Araştırmada Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanı "ağrı" ve "cerrahi" anahtar kelimeleri kullanılarak taranmış ve Mayıs 2025'e kadar olan 385 teze ulaşılmıştır. Cerrahi hemşireliği alanında yapılmış ve tam erişime sahip 88 tez değerlendirilmiştir. İncelenen tezlerin yaklaşık yarısı yüksek lisans, yarısı doktora tezidir. En fazla tez çalışmasının İstanbul Üniversitesi'nde yapıldığı belirlenmiştir. Nonfarmakolojik yöntemler arasında en sık kullanılan yöntem sanal gerçekliktir ve bu yöntemler en çok kalp cerrahisi hastalarında uygulanmıştır. Çalışmaların büyük çoğunluğu randomize kontrollü deneysel tasarımdadır ve ağrıyı değerlendirmek için en sık Görsel Kıyaslama Ölçeği kullanılmıştır. Türkiye'de yapılan lisansüstü tezlerde ağrı yönetiminde ilaç dışı yöntemlerin kullanımının son yıllarda giderek arttığı görülmektedir. Ağrı yönetimi hemşirelik alanında ilgi çekici bir konudur. İlaç kullanımını azaltması, hasta memnuniyetini artırması ve hemşirelik alanında bağımsız olarak uygulanabilmesi nedeniyle bu yöntemler tercih edilmektedir. Bu araştırmaların klinikte rutin uygulamalara alınması ve klinik rehberlerin oluşturulması önerilmektedir.
