ZÜHAL ŞEFLEK, ÜLKÜ SAYGILI DÜZOVA, SAVAŞ KARPUZ, TUĞÇE DURAN
KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;6(2):359-376
Nörodejeneratif hastalıklar, genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıkan, sinir sistemi yapılarında ilerleyici dejenerasyon ile karakterize edilen klinik tablolardır. Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı ve Multipl Skleroz gibi hastalıklar, nöronal kayıplarla ilişkili olup, özellikle bellek, dikkat ve yürütücü işlevlerde belirgin bozulmalara yol açmaktadır. Bilişsel rehabilitasyon, nörodejeneratif hastalıklarda bilişsel işlevleri desteklemek ve günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlığı artırmak amacıyla uygulanan farmakolojik olmayan bir müdahale stratejisidir. Geleneksel yöntemlere ek olarak bilgisayar destekli bilişsel rehabilitasyon yazılımları, bireyselleştirilmiş eğitim programları sunarak nöroplastisiteyi artırmakta ve uzun vadeli bilişsel iyileşmelere katkı sağlamaktadır. Bu derlemenin amacı, nörodejeneratif hastalıkların neden olduğu bilişsel bozuklukları incelemek ve bu bozuklukların yönetiminde kullanılan bilişsel rehabilitasyon yaklaşımlarını değerlendirmektir. RehaCom, HeadApp ve BrainHQ gibi dijital platformlar, dikkat, hafıza ve yürütücü işlevler üzerinde olumlu etkiler sağlarken, teknolojik gelişmelerin rehabilitasyon süreçlerine entegrasyonu, terapi etkinliğini artırmaktadır. Ancak, bilişsel rehabilitasyonun uzun vadeli etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır
