Aziz KILINÇ, Hilal YILDIRAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(3):778-784
Günümüzde yaşlı nüfus artışına paralel olarak nörolojik hastalıkların prevalansında görülen belirgin artış dikkat çekmektedir . Alzheimer, Parkinson hastalığı gibi nörolojik hastalıkların neden olduğu kısıtlılık hali, bilişsel bozukluk, ilerleyici, güçten d üşürücü semptomlar hem hasta hem de bakım vericiler üzerinde ciddi bir yük oluşturur. Toplum üzerindeki etkileri nedeniyle bu hastalıkların önlenmesi ve tedavisine yön elik etkili stratejiler geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Beslenmeye yönelik yaşam tarzı müdahaleleri nörolojik hastalık gelişimi ve ilerlemesi üzerinde etkili olabilecek önemli bir yaklaşımdır. Akdeniz diyeti ve Hipertansiyonu Durdurmaya Yönelik Diyet Yaklaşımları (DASH) beslenme düz enlerinin birleşimi olan Nöro dejeneratif Gecikmeye Yönelik Akdeniz -DASH Müdahalesi (MIND) diyeti yeşil yapraklı sebzeler, üzümsü meyveler , zeytinyağı, balık, tam tahıllar, kuruyemiş, kurubaklagiller , kümes hayvanlarının daha fazla, kırmızı et, şeker ve doymuş yağların daha az tüketilmesini vurgulamaktadır. Yapılan çalışmalarda MIND diyetine uyumun bilişsel faydalarla ilişkili olduğu ve Alzheimer hastalığı ve demans riskini azaltm ak için etkili bir st rateji olabileceği bildirilmiştir. Nörolojik hastalıklarda MIND diyetinin dengeli beyin -bağırsak mikrobiyota ekseni kurulması, oksidatif stres ve inflamasyonun azaltılması, metabolik risk faktörlerinde iyileşme sağlanması gibi mekanizmalarla olumlu etkiler sağladığı düşünülmektedir. Bununla birlikte altta yatan moleküler mekanizmalar halen aydınlatılmayı beklemektedir. Bu derlemede MIND diyetinin nörolojik hastalı klarla ilişkisi ve bu ilişkiye aracılık eden olası mekanizmalar incelenecektir.
