Onur SÜER, Anıl Murat ÖZTÜRK
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(10):1250-1266
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, nörolojik olarak intakt travmatik torakolomber bileşke kırıklarında standartlaştırılmış posterior uzun segment fiksasyon sonrası radyografik düzeltme miktarını ve bu düzeltmenin uzun dönemde korunmasını nicel olarak değerlendirmek, ağrı ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini incelemek ve sonuçlarla ilişkili faktörleri belirlemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu tek merkezli retrospektif kohort çalışmasına, Mart 2014 ile Şubat 2023 tarihleri arasında dekompresyon yapılmaksızın posterior uzun segment pedikül vida enstrümantasyonu (kırık seviyesine vida yerleştirilmesini de içerecek şekilde, 2 seviye üstü ve 2 seviye altı) ile tedavi edilen, akut travmatik T11-L2 kırığı olan erişkin hastalar ardışık olarak dahil edildi. Hastaların en az 24 aylık radyografik takiplerinin bulunması ve preoperatif sagittal BT görüntülerinin yanı sıra erken postoperatif ve son kontrole ait lateral grafilerinin mevcut olması gerekiyordu. Görüntüleme parametreleri vertebral kompresyon açısı (VCA) ile anterior/posterior vertebra korpus yüksekliği (VCH-A/VCH-P) idi. Klinik sonuç ölçütleri ise son kontroldeki Görsel Analog Skala (VAS) ve SF-36 skorlarıydı ve bu skorlar, preoperatif döneme göre değişimi değil, kesitsel olarak son durumdaki sağlık durumunu yansıtmaktaydı. Boylamsal görüntüleme değişiklikleri için eşleştirilmiş karşılaştırmalar kullanıldı; son sonuçlarla ilişkili faktörleri değerlendirmek amacıyla robust standart hatalarla çok değişkenli lineer regresyon analizi yapıldı. BULGULAR: Toplam 78 hasta çalışmaya dahil edildi (ortalama yaş 40.2+/-13.9 yıl; %65.4 erkek) ve medyan takip süresi 48 aydı. VCA, preoperatif dönemde 11.75 derece (7.83-16.48) iken erken postoperatif dönemde 4.30 derece'ye (2.55-6.65) geriledi ve son kontrole 6.00 derece (4.00-8.80) olarak bulundu; bu durum, zaman içinde sınırlı düzeyde düzeltme kaybına işaret etti. Hem anterior hem de posterior vertebra korpus yüksekliğinde düzelme gözlendi, ancak son kontrolde kısmi kayıp mevcuttu. Son ağrı düzeyleri düşüktü (VAS 1 [IQR 1-1]). Düzeltilmiş analizlerde, AO kırık tipi daha fazla VCA kaybı ve SF-36'nın çeşitli alt boyutlarında daha kötü skorlarla ilişkili bulundu; bu ilişki özellikle AO tip C kırıklarda belirgindi, ancak tip C kırık sayısının sınırlı olduğu (n=9) unutulmamalıdır. Yüzeyel yara enfeksiyonu 5 hastada (%6.4) görüldü ve lokal bakım ile antibiyotik tedavisi sonrasında düzeldi; derin enfeksiyon, implant yetmezliği, revizyon cerrahisi veya junctional komplikasyon izlenmedi. SONUÇ: Nörolojik olarak intakt T11-L2 kırıklarında posterior uzun segment fiksasyon, anlamlı erken dönem radyografik düzeltme, genel olarak sınırlı uzun dönem hizalanma kaybı ve düşük son ağrı düzeyleri ile ilişkili bulunmuştur. Bununla birlikte, radyografik düzeltme, SF-36 alanlarındaki kalıcı değişkenlikten de anlaşılacağı üzere, mutlaka tam fonksiyonel iyileşme anlamına gelmemektedir. İncelenen değişkenler arasında AO kırık tipi, düzeltme kaybı ve hasta tarafından bildirilen sonuçlarla en tutarlı ilişkiyi gösteren faktör olmuştur. Bu hipotez üreten bulgular, kırık morfolojisinin sonuçlarla ilişkili olabileceğini ve benzer hasta popülasyonlarında postoperatif beklentilerin ve takip planlamasının çerçevelenmesine katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir. Ancak bu bulguların daha büyük, ileriye dönük ve karşılaştırmalı çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.