OZAN HAŞİMOĞLU, GÜLSÜM HENDEKCİ, SERAP SUR, ÖMER BATU HERGÜNSEL, BEKİR CAN KENDİRLİOGLU, EVREN AYDOGMUS, BEKİR TUĞCU
Southern Clinics of Istanbul Eurasia - 2025;36(1):63-68
GİRİŞ ve AMAÇ: Nöroşirürji hastalarına bakım vermek, bakım veren kişilere sosyal, fiziksel, psikolojik ve ekonomik anlamlarda yük bindiren tüketici bir görevdir. Bu çalışmada, nöroonkolojik ve nörovasküler nedenlerle cerrahiye alınan hastalar ele alınarak bu hastalara bakım verenlerin stres yükü değerlendirildi ve stres yükünü etkileyen faktörler araştırıldı. YÖNTEM ve GEREÇLER: 20 subaraknoid kanama, 20 malign tümör hastası ve onlara bakım verenler çalışmaya dahil edildi. Hastaların nöropsikolojik durumları Barthel indeksi ile değerlendirildi. Bakım verenin fiziksel, psikolojik yükü ise “bakım verenin stres indeksi” ile ölçüldü. Her iki indeks de operasyon öncesi dönemde ve operasyon sonrası 3. ayda iki kez kayıtlandı. Bakım verenin stres yükünü etkileyen muhtemel faktörler araştırıldı. BULGULAR: Onkolojik ve vasküler hasta grupları için preoperatif Barthel indeksi skorları sırasıyla 15.45 (±4.04) ve 12.6 (±5.9) idi. Barthel indeks skorları vasküler hasta grubunda 3. ayda belirgin düzelme gösteriyordu. Bakım verenin stres indeksi skorları preoperatif dönemde her iki grupta da benzerdi (sırasıyla, 5.3 ve 5.1; p=0.87). Bununla beraber,her iki grup karşılaştırıldığında, Bakım verenin stres indeksi 3. ayda, onkolojik hastalara bakım verenlerde belirgin şekilde daha yüksek stres yükü olduğunu gösteriyordu (p=0.01). TARTIŞMA ve SONUÇ: Hastanede yatış süresince her iki grup aynı düzeyde bağımlılık gösteriyordu ve bakım verenlerde de stres yükü benzerdi. Onkolojik hastalarda bağımlılığın artması ve vasküler hastalarda klinik düzelmenin gözlenmesi ile bakım verenlerde stres yükü belirgin farklılık göstermekteydi. İyi bir eğitim planlaması ve bütünlükçü bir yaklaşım ile bakım verenin fiziksel, psikolojik ve sosyal yükü azaltılabilir ve bu durum hastanın gündelik yaşam aktivitelerine katılımını artırabilir ve cerrahi sonuçları iyileştirebilir.
