Rukiye BOZBULUT
Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;9(4):14-24
Amaç: Çocukluk çağı obezitesini ve sağlık risklerini azaltmak için alternatif stratejilere ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın amacı, obez ergenlerde Akdeniz diyeti ve düşük yağlı diyetin bir yıl sonraki vücut ağırlığı kaybı ve bazı biyokimyasal belirteçler üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Yöntem: Çalışma, 13-18 yaş arası 40 obez hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, bir yıl boyunca enerji kısıtlaması olmaksızın Akdeniz diyeti ve düşük yağlı diyet olmak üzere iki farklı diyet programına rastgele atanmıştır. Antropometrik değerlendirmeler ve biyokimyasal ölçümler (açlık kan şekeri, insülin, ürik asit, AST, ALT, toplam kolesterol, HDL kolesterol, LDL kolesterol, trigliserid) çalışma başlangıcında ve birinci yılın sonunda yapılmıştır. Bulgular: Vücut ağırlığı, BKI, boyun, bel, kalça ve üst orta kol çevresi, yağ yüzdesi ve yağ kütlesi her iki diyet grubunda da anlamlı derecede azalmıştır. Bununla birlikte, bel-kalça oranı sadece Akdeniz diyeti grubunda azalmıştır (p<0.05). İnsülin, HOMA-IR ve toplam kolesterol seviyeleri her iki grupta da azalmıştır (p<0.05). Akdeniz diyeti grubunda HbA1c, trigliserid ve ürik asit seviyeleri anlamlı derecede azalırken, QUICKI seviyeleri anlamlı derecede artmıştır (p<0.05). Sonuç: Hem Akdeniz diyeti hem de düşük yağlı diyet, enerji kısıtlaması olmaksızın uzun vadede vücut ağırlığı, insülin direnci ve lipid profili üzerinde faydalı etkiler gösterse de, insülin direnci açısından Akdeniz diyetinin düşük yağlı diyete göre daha üstün olduğu bulunmuştur.
