Sümeyye Ramazanoğlu, Fahri Bayiroğlu, Mehmet Salih Kaya
Yüksek İhtisas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;6(3):94-99
Giriş: Bu çalışmanın amacı, obez bireylerde telomeraz aktivitesi ile dolaşımdaki makrofaj migrasyon inhibitör faktörü (MIF) konsantrasyonu arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Materyal ve Metodlar: Çalışmaya, Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 25 kg/ m²'nin üzerinde olan 62 birey ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 20 sağlıklı gönüllü dâhil edildi. Dâhil edilme kriterleri; 18-60 yaş aralığında olmak, kronik sistemik hastalığı bulunmamak, son üç ay içinde herhangi bir ilaç veya besin takviyesi kullanmamış olmak ve sigara veya alkol kullanmamak olarak belirlendi. Dışlanma kriterleri arasında akut enfeksiyon varlığı, gebelik veya emzirme durumu ile son altı ay içinde cerrahi girişim öyküsü yer aldı. Plazma MIF ve p53 düzeyleri ELISA yöntemiyle, periferal kan mononükleer hücre (PBMC) telomeraz aktivitesi ise polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemiyle değerlendirildi. Bulgular: Plazma MIF düzeyleri obez bireylerde (medyan: 173,64 pg/ mL) kontrol grubuna (medyan: 39,5 pg/mL; p=0,005) göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Benzer şekilde, p53 düzeyleri de obez bireylerde (medyan: 13,37 U/mL) kontrol grubuna kıyasla (medyan: 0,85 U/mL; p=0,001) önemli ölçüde artmıştı. Telomeraz aktivitesi obez grubun %32,3'ünde pozitif, %67,7'sinde negatif iken; kontrol grubunda yalnızca %5'inde pozitif, %95'inde negatifti (p=0,015). VKİ ile MIF, p53 ve telomeraz aktivitesi arasında anlamlı korelasyon saptandı. Ayrıca, MIF ile p53 (r=0,39; p=0,001) ve MIF ile telomeraz aktivitesi (r=0,326; p=0,003) arasında da anlamlı ilişki belirlendi. Ancak, p53 ile telomeraz aktivitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmedi (p=0,53). Sonuç: Obez bireylerde plazma MIF ve p53 düzeyleri ile PBMC telomeraz aktivitesinin anlamlı şekilde arttığı saptanmıştır. MIF, p53 ve telomeraz aktivitesi arasındaki anlamlı ilişkiler, bu moleküllerin obezitenin patofizyolojisinde potansiyel bir rol oynayabileceğini göstermektedir