Züleyha BAKAY, Müzeyyen AKSOY, Ömer Faruk ÖZKANLI, Mesut SANCAR
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi - 2026;50(3):819-833
Amaç: Obezite, diyabet, dislipidemi ve bazı kanser türleri gibi kronik hastalıklar için dünya genelinde yaygınlaşan önemli bir risk faktörüdür. Ayrıca obezite, bakteriyemi, cerrahi enfeksiyonlar ve yumuşak doku enfeksiyonları gibi komplikasyon riskini artırmakta, morbidite ve mortalite oranını yükseltmektedir. Obez bireylerde yağ ve kas dokusu, obez olmayan hastalara göre artış göstermektedir ancak yağ dokusundaki artış orantısal olarak daha fazladır. Bu durum, ilaçların dağılım hacmini (DH) değiştirerek ideal, total, ayarlanmış veya yağsız vücut ağırlığı gibi farklı vücut ağırlığı tanımlarının kullanılmasını gerektirmektedir. Ancak tüm ilaçlar için evrensel olarak geçerli bir tanım yoktur; dozlama ilaçlar özelinde belirlenmelidir. Örneğin, büyük DH'ye sahip lipofilik bir ilacın dozunun ideal vücut ağırlığına göre hesaplanması yetersiz kan düzeyine, hidrofilik bir ilacın dozunun gerçek vücut ağırlığına göre hesaplanması ise toksisiteye yol açabilmektedir. Ayrıca obezitenin karaciğer ve böbrek fonksiyonlarını değiştirmesi, ilaç metabolizması ve klirensini etkilemektedir. Bu farmakokinetik değişikliklerden en çok antimikrobiyaller ve sedatif-analjezik ilaçlar etkilenmektedir. Sonuç ve Tartışma: Bu derleme, obez hastalarda ilaç dozlamasını optimize etmek için en uygun vücut ağırlığı tanımının belirlenmesine yönelik güncel kanıtlara dayalı bilgiler sunmayı amaçlamaktadır.
