Türk Medline

OBEZİTE HASTALARINDA SAĞLIK OKURYAZARLIĞI İLE SAĞLIKLI BESLENME TUTUMU İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ASLI ÇIN, TOLGA AKKAN, MURAT DAĞDEVİREN, TİJEN ŞENGEZER, MUSTAFA ALTAY

Türkiye Aile Hekimliği Dergisi - 2022;26(4):154-163

Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Kliniği, Ankara, Türkiye

Amaç: Çalışmamızın amacı; obeziteli bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeylerini ölçmek, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarını değerlendirmek ve bunlar arasında herhangi bir ilişki olup olmadığını ortaya koymaktır. Yöntem: Çalışmamız, kesitsel ve tanımlayıcı bir araştırmadır. Çalışmaya 284 obeziteli gönüllü dahil edildi. Çalışmaya katılanların sosyo-demografik verileri toplandıktan sonra sağlık okuryazarlığı düzeyleri Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Türkiye uyarlaması (ASOY-TR) ile değerlendirildi. Bununla beraber, katılımcıların sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumunu değerlendirmek için Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) uygulandı. BULGULAR: Çalışmaya katılan 284 gönüllünün 174’ü (%61,3) kadın, 110’u (%38,7) erkekti. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeyleri kategorize edildiğinde; %31’inin sağlık okuryazarlığı “yetersiz” seviyede, %37,7’sinin “sorunlu/sınırlı” seviyede, %21,1’inin “yeterli” seviyede ve %10,2’sinin “mükemmel” seviyede olduğu görüldü. Katılımcıların sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalamaları 72,1±11,2 idi ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum “yüksek” düzeyde idi. Katılımcıların obezite sınıflarına göre SBİTÖ toplam puan ortalamaları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Obezite sınıflarına göre sağlık okuryazarlığı düzeyleri karşılaştırıldığında sınıf 3 obeziteli bireylerin sağlık okuryazarlığı toplam puanlarının (32,0±9,5) sınıf 2 obeziteli bireylerin puanlarından (28,0±8,2) anlamlı yüksek olduğu görüldü. SONUÇ: Çalışmamızda obeziteli bireylerde sağlık okuryazarlığı düzeylerinin düşük olduğu, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının ise yüksek olduğu görüldü. Ayrıca beden kitle indeksi, eğitim durumu, daha önce kilo vermek için diyet yapma durumu ve SBİTÖ toplam puanlarının sağlık okuryazarlığını arttırmada anlamlı bir fark oluşturdukları görüldü.