Mehmet Emin MENENTOĞLU, Bedir AKYOL, Figen PALABIYIK, Bengisu MENENTOĞLU, Sadık Sami HATİPOĞLU, Esra Deniz PAPATYA ÇAKIR, Esra ŞEVKETOĞLU
Medical Journal of Bakırköy - 2026;22(2):142-146
Amaç: Bu çalışmanın amacı, çocukluk çağı obezitesinde karotis arter intima-media kalınlığı (k-IMK) ile artmış vücut kitle indeksi (VKİ) arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Ayrıca, k-IMK'nin tanı ve tedavi sürecinde izlem parametresi olarak kullanılabilirliğine dikkat çekilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu olgu-kontrol çalışması, Ocak-Ağustos 2017 tarihleri arasında çocuk endokrinoloji ünitesi ve çocuk sağlığı izlem polikliniğinde yürütülmüştür. Yaşları 6 ile 18 arasında değişen toplam 96 çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Boy, kilo ve bel çevresi ölçümleri alınarak VKİ Z-skorları hesaplanmıştır. Katılımcılardan 8-10 saatlik açlık sonrası alınan örneklerle açlık kan şekeri, insülin, total kolesterol, trigliserit, aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin aminotransferaz (ALT) düzeyleri değerlendirilmiştir. k-IMK, B-mod ultrasonografi ve 7.5 MHz lineer prob kullanılarak, hem ortak hem de internal karotis arter seviyelerinde ölçülmüş; arter morfolojisi, lümen ekojenitesi ve intima-media yüzey özellikleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bulgular: k-IMT değerleri obez çocuklarda kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksekti. Çalışma gruplarının yaş ortalamaları ve cinsiyetleri arasında anlamlı bir fark yoktu. Her iki grupta kendi içlerinde değerlendirildiginde ALT düzeyi yüksek olanlarda, ALT düzeyi normal olanlara kıyasla k-IMT düzeylerinde anlamlı bir artış vardı. Sadece obez hasta grubunda, yüksek AST düzeyleri ile k-IMT arasında bir korelasyon vardı. Normal k-IMT değerleri için üst sınır olarak 0,8 mm'lik bir eşik belirlenmiştir. Hiçbir hastada k-IMT ölçümü 0,8 mm'nin üzerinde değildi. Sonuç: Bu çalışma, çocukluk çağı obezitesinde k-IMK ölçümünün endotelyal disfonksiyon ve preklinik aterosklerozun erken göstergesi olabileceğini ortaya koymaktadır. k-IMK, obez çocuklarda kardiyovasküler riskin non-invaziv ve pratik bir değerlendirme yöntemi olarak kullanılabilir. Bulgular doğrultusunda, bu ölçümün uzun dönem sonuçlarını değerlendirmek amacıyla ileriye dönük, daha geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç vardır.
