SEDANUR MACİT, MAKBULE GEZMEN KARADAĞ
Clinical and Experimental Health Sciences - 2014;4(4):241-247
Obezite son yıllarda artan prevelansı ile ciddi halk sağlığı sorunlarından biridir. Sebep olduğu sağlık problemlerinin yanı sıra bilişsel fonksiyonla da yakından ilişkilidir. Azalmış bilişsel ve özellikle dil, motor kapasite, dikkat gibi yetenekleri kapsayan yönetimsel fonksiyon ile ilişkilendirilmektedir. Ayrıca beyin volümünde azalma, demans, Alzheimer, sosyopati, agresif kişilik özellikleri, anksiyete, major depresif bozukluk, depresyon gibi psikolojik bozukluklarla da etkileşimi bulunabilir. Obezite ve bilişsel fonksiyonu ilişkilendiren, obezite ile birlikte artmış vasküler hasar, kan basıncı, C-reaktif protein (CRP), kortizol, tümör nekroz faktörü, serum amiloid A seviyeleri, insülin, leptin ve metabolit seviyelerinde bozukluklar benzeri çeşitli mekanizmalar mevcuttur. Obezite insülin, leptin ve metabolit seviyelerinde bozukluklara neden olmaktadır. Bu bozukluklar beyinde atrofik değişikliklere neden olarak bilişsel performansı etkilemektedir. Son yıllarda üzerinde çalışılan FTO geni de obezite-bilişsel gelişim ilişkisini açıklamada değinilen konulardandır. Alzheimer, parkinson, şizofreni, bipolar bozukluk ve azalmış beyin volümünün neden olduğu düşük IQ, obezitenin en fazla ilişkilendirildiği hastalıklardandır. Bu ilişkinin altında yatan mekanizmaların açıklanması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Bu çalışmada literatür taraması ile obezite ve bilişsel gelişim ilişkisinin ortaya konması amaçlanmıştır.
