OBEZİTENİN PROPRİOSEPSİYON VE DENGE ÜZERİNE ETKİSİ

BERNA ORHAN, MELTEM BAYDAR, SELMİN GÜLBAHAR, AYŞE GÜRCAN, SERAP ALPER

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2025;28(2):142-149

Ankara Bilkent City Hospitals, Clinic of Physical Medicine and Rehabilitation, Ankara, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmanın amacı, obezitenin propriosepsiyon ve denge üzerindeki etkilerini araştırmaktı. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya obezite tanısı almış 31 hasta ve 31 sağlıklı kontrol grubu dâhil edilmiştir. Proprioseptif değerlendirme, katılımcıların baskın omuz ve diz eklemlerinde Cybex İzokinetik Dinamometre kullanılarak aktif yeniden konumlandırma yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Diz ekleminde 80° fleksiyondan 60°, 40°, 20° ve 10° ekstansiyona doğru; omuz ekleminde ise nötr pozisyondan ve 30° dış rotasyondan [external rotation (ER)], 10° iç rotasyona ve ER’ye doğru 4 farklı açıda değerlendirme yapılmıştır. Statik ve dinamik denge değerlendirmeleri SportKAT cihazı ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Obezite ve kontrol gruplarının ortalama yaşları sırasıyla 30, 51±5, 25 ve 30, 67±5, 02 yıl olup, gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0, 902). Ortalama Beden Kitle İndeksi (BKİ) obezite grubunda 33, 68±3, 11, kontrol grubunda ise 21, 40±1, 74 olarak ölçülmüş ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0, 001). Diz ekleminde aktif yeniden konumlandırma sırasında 60°, 40°, 20° ve 10° açılarında açısal hata değerleri, obezite grubunda (2, 68±1, 06, 2, 77±1, 09, 2, 73±1, 06 ve 2, 44±0, 79) kontrol grubuna göre (1, 05±0, 36, 1, 15±0, 60, 1, 23±0, 39 ve 1, 27±0, 36) anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0, 001). Obezite grubunda statik ve dinamik Denge İndeksi ölçümleri anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0, 001). BKİ ile diz eklemindeki açısal propriosepsiyon hatası (r=0, 74, r=0, 65, r=0, 59, r=0, 60), statik denge bozukluğu (r=0, 77) ve dinamik denge bozukluğu (r=0, 42) arasında pozitif korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: BKİ arttıkça, propriosepsiyon açısal hata değerlerinde artış gözlenmiş ve obez bireylerde statik ve dinamik stabilometrik ölçümlerin daha fazla bozulduğu belirlenmiştir.