MURAT EREN ÖZEN, AYSUN KALENDEROĞLU, MUSTAFA ÇELİK, MEHMET HAMDİ ÖRÜM, ÇİÇEK HOCAOĞLU
Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2019;5(1):1293-1302
Amaç: Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) kronik seyirli ve yeti yitimine yol açabilen bir ruhsal bozukluktur. Tedavi konusunda da bazı güçlükler yaşanmaktadır. OKB tanılı hastaların ilaç ile tedavi seçenekleri arasında öncelikli olarak seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSGI) yer almaktadır. Ancak, çoğu zaman OKB tedavisinde tek başına SSGI ilaçlar yeterli olmayıp, mevcut tedavinin güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada SSGI ilaç tedavisine yeterli yanıt alınamayan OKB tanılı hastaların mevcut tedavilerinin aripiprazol, buspiron ve klomipramin ile güçlendirme etkinliğini geriye dönük dosya tarayarak incelemeyi amaçladık. Yöntem: Çalışmamızda, OKB tanısıyla izlenmekte olan ve SSGI’lere yeterli yanıt alınamadığı için tedavilerine aripiprazol, klomipramin ve buspiron ilaçları eklenen hastaların dosyaları geriye dönük olarak incelenmiştir. Dosya kayıtlarından SSGI tedavisinden kısmi yanıt alınan hastaların mevcut tedavisinin aripiprazol (n: 96), buspiron (n: 38) ile güçlendirildiği ve klomipramin (n:76) eklendiği saptandı. Hastaların takibinde rutinde kullanılan Yale-Brown Obsesyon Kompülsiyon Değerlendirme Ölçeği (YBOKÖ), Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGİÖ) ve Hamilton Aksiyete Ölçeği (HAÖ) puanları arşivdeki dosyaları incelenerek kayıt edilmiştir. Ölçekler tedavi öncesi dönemde ve tedavinin on ikinci haftasının sonunda uygulanmıştır. Bulgular: OKB tanılı hastalara verilen aripiprazol, klomipramin ve buspiron ilaçlarının etkinliği KGİ, YBOKÖ ve HAÖ tedavi öncesi ve sonrası değerlere göre bu üç ilacın da etkinliği ile ilgili istatistiksel olarak oldukça anlamlı fark elde edildi (p<0, 001). Her üç ilaç kendi arasında karşılaştırıldığında ise aripiprazol ile klomipramin ve buspirona göre ölçek puanlarında daha fazla düşüş olduğu gözlendi. Aripiprazolün tedavi öncesi ve sonrası değerlerine bakıldığında KGİÖ ortalama puanı 5, 71±0, 58’den 2, 98±0, 75’e, YBOKÖ ortalama puanı 31, 96±2, 43’ten 11, 77±4, 06’ya ve HAÖ ortalama puanı ise 36, 58±5, 02’den 12, 81±4, 49’a düştüğü gözlemlendi. Sonuç: Geriye dönük çalışmamızda, aripiprazol, klomipramin, buspiron OKB ekleme tedavisinde etkin bulundu. Çalışmamız bildiğimiz kadarıyla, aripiprazol, klomipramin ve buspironun SSGI tedavisine eklenmesi ile ilgili sonuçları karşılaştıran ilk çalışmadır. Obsesif kompulsif bozukluk etiyolojik olarak farklılık gösterebildiğinden farklı tedavi yaklaşımlarını gerekli kılmaktadır. Bu nedenle, çalışmamızda farklı etki mekanizmasına sahip ilaç kombinasyonları denenmiştir. Literatürde buspironun OKB tedavisinde veya SSGI’ne ekleme yöntemi kısıtlı sayıda çalışmada görülmektedir. Bu nedenle, buspiron ile tedavi edilmiş geniş hasta grubu olan bir çalışma olması çalışmamızın önemini artırmaktadır.
