Edip KAYA, Sarp ÜNER
Sağlık ve Toplum Dergisi - 2026;36(1):43-53
Amaç: Bu çalışma, komplo teorilerine inanma ve sağlık okuryazarlığı ile çeşitli faktörlerin COVID-19 önlemlerine uyum üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Türkiye'nin doğusundaki bir ilde 531 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. COVID-19 önleyici tedbirlere uyum ve ilgili faktörler, araştırmacılar tarafından tasarlanan bir anket formu ile değerlendirilirken sağlık okuryazarlığı Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 ile ölçülmüştür. Bulgular: Sonuçlar, katılımcıların %56,4'ünün yetersiz veya sorunlu sağlık okuryazarlığına sahip olduğunu göstermiştir. Çok değişkenli analizler, daha yüksek sağlık okuryazarlığının (OR=1,03) ve daha düşük komplo teorilerine inanmanın (OR=0,62) daha iyi COVID-19 tedbirlerine uyumla ilişkili olduğunu göstermiştir. Ek olarak, ileri yaş (OR=1,04), evli olmak (OR=1,70) ve idari pozisyonda olmamak (OR=3,65) COVID-19 önleyici tedbirlerine iyi uyumla ilişkilendirildi. Sonuç: Bulgular, öğretmenler arasında bazı COVID-19 önlemlerine düşük uyumu, yaygın komplo teorilerini ve yetersiz sağlık okuryazarlığını ortaya koyarak, etkili sağlık teşviki için işbirliğini güçlendirme ve sağlık okuryazarlığını geliştirme ihtiyacını vurgulamaktadır.
