Fatma ŞATIROĞLU, Öykü ALTINOK
Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi - 2026;10(1):81-93
Bu çalışmanın amacı, 2000-2025 yılları arasında okul beslenmesi ve okul yemekleri alanında yayımlanan bilimsel literatürü bibliyometrik yöntemler kullanarak haritalamaktır. Web of Science Core Collection veri tabanında kapsamlı bir tarama yürütülmüş ve bu kapsamda 2000-2025 yılları arasında yayımlanmış, hakemli ve İngilizce dilindeki makaleler çalışmaya dâhil edilmiştir. Önceden belirlenen dâhil etme ve dışlama kriterlerinin uygulanmasının ardından toplam 797 makale analiz edilmiştir. Analizlerde, Bibliometrix/Biblioshiny yazılımı kullanılmıştır. Bulgular, alanda istikrarlı bir yayın artışı olduğunu ve 2019 yılından sonra belirgin bir hızlanma yaşandığını göstermiştir. Tematik analizler, "okul yemekleri" ve "beslenme" kavramlarının sürekli olarak merkezî konumlarını koruduğunu; bununla birlikte "gıda güvencesizliği", "evrensel okul yemekleri", "uygulama" ve "çocukluk çağı obezitesi" temalarının ise son yıllarda daha belirgin hâle geldiğini ortaya koymuştur. Bulgular ayrıca, erken dönem çalışmaların besin alımı ve öğün içeriğine odaklandığını; zamanla okul ortamında beslenme kalitesi, obezite önleme ve gıda güvencesi konularını içeren daha geniş bir halk sağlığı perspektifine yönelim olduğunu göstermektedir. Bu bibliyometrik çalışma, okul beslenmesinin beslenme kalitesi, çocukluk çağı obezitesi ve gıda güvencesi bağlamında ele alınması gereken bir halk sağlığı müdahalesi olduğunu; aynı zamanda, okul beslenme programlarının etkinliğini artırmak için programların sahada nasıl yürütüldüğüne odaklanan kanıta dayalı yaklaşımların hayata geçirilmesi ve buna bağlı olarak politika-uygulama boşluğunu azaltmaya yönelik çabaların güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
