AKIN TAHILLIOĞLU, BURCU KARDAŞ, ÖMER KARDAŞ, NAGİHAN SADAY DUMAN, EMEL SARI GÖKTEN, MERVE ÇIKILI UYTUN, ÖZLEM KAHRAMAN, ESRA ÖZDEMİR, AYŞE IRMAK TAŞDEMİR, ZEYNEB LUSHİ ŞAN, FUNDA DÖNDER ŞEN, ELİF KURT YILMAZ, GAMZE YILMAZ TÜRKEL, MERVE ERGÜVEN DEMİRTAŞ, EYÜP SABRİ ERCAN
Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi - 2025;12(1):72-79
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı, okul çağındaki çocuklarda Bilişsel Kopma Sendromu (BKS) semptomlarının değerlendirilmesinde ebeveyn ve öğretmen bildirimlerinin ne kadar uyumlu olduğunun incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Örneklem Türkiye’nin dört büyük şehrinden 7 ila 11 yaş aralığında rastgele seçilen 268 çocuktan oluşan epidemiyolojik bir örneklemdir. Hem ebeveynler hem de öğretmenler, Barkley Yavaş Bilişsel Tempo Ölçeği-Çocuklar ve Ergenler (BYBTÖ-ÇE) ve BKS-Çocuk ve Ergenlerde Davranış Değerlendirme Ölçeği’ni (BKS-ÇDDÖ) doldurmuşlardır. BKS ile ilgili ebeveyn ve öğretmen puanlamaları arasındaki uyum ve korelasyonlar, Cohen’in Kappa (k) ve Spearman Rho (r) katsayıları aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bulgular: Olgularda BKS’nin varlığına veya yokluğuna yönelik olarak ebeveynler öğretmenlerle uyum içinde saptanmamıştır (BYBTÖ-ÇE değerlendirmesine göre k=0,143, p=0,042; BKS-ÇDDÖ değerlendirmesine göre k=0,039, p=0,366). Ancak, ebeveyn ve öğretmenlerin BYBTÖ-ÇE’nin BKS-gündüz düşleri ve BKS-yavaşlık puanlamaları orta düzeyde korelasyon (sırasıyla r=0,375, r=0,305; tüm p<0,001), BKS-ÇDDÖ toplam puanlamaları ise düşük düzeyde korelasyon göstermiştir (r=0,290, p<0,001). Ebeveyn ve öğretmen değerlendirmeleri arasında 12 BYBTÖ-ÇE maddesinin 9’unda (tüm r<0,26, tüm p<0,05) ve 4 BKS-ÇDDÖ maddesinin 3’ünde (tüm r<0,16, tüm p<0,05) düşük düzeyde korelasyon saptanmıştır. Sonuç: Bulgular, ebeveynler ve öğretmenlerin okul çağındaki çocuklarda BKS’yi değerlendirmede düşük düzeyde fikir birliği ve uyum içinde olduğunu göstermektedir. Her iki BKS semptom boyutunda orta düzeyde korelasyon saptanmasına rağmen, neredeyse tüm BKS semptomlarındaki uyum ebeveynler ve öğretmenler arasında düşük düzeyde kalmaktadır. Sonuçlar farklı kültürlerde değişebilse de klinisyenler okul çağındaki çocukları BKS açısından değerlendirirken BKS semptomları açısından değerlendiriciler arasındaki uyumun düşük düzeyde olmasını dikkate almalıdırlar.
