Zehra GÜNER, Şemsettin YILDIZ, Zübeyde UÇAR GÜNDOĞAR, Derya SARIOĞLU
Selcuk Dental Journal - 2025;12(3):421-428
Giriş: Ağız ve diş durumu, bireyin fizyolojik, psikolojik ve sosyal yaşam kalitesini etkileyen önemli bir sağlık göstergesidir. Bu bağlamda çocukluk dönemi, çocukların ağız hijyeni alışkanlıklarını edindiği ve ebeveynlerin anahtar rol oynadığı kritik bir dönemdir. Bu çalışmanın amacı, okul çağı çocukları ile ebeveynlerinin ağız ve diş sağlığına ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmek ve ebeveynlerin çocukların ağız sağlığı üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Yöntemler: Aralık 2023 -Mart 2024 tarihleri arasında Türkiye, Elazığ Fırat Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Pedodonti Anabilim Dalı'na başvuran 7 -15 yaşları arasındaki 230 çocuk ve ebeveynleri (n = 230) ile çalışma yürütülmüştür. Katılımcılara ağız hijyeni alışkanlıkları ve sosyodemografik özelliklerini kapsayan 12 sorudan oluşan yapılandırılmış bir anket uygulanmıştır. Verileri IBM SPSS Statistics versiyon 26.0 yazılımı (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) ile analiz ettik ve gruplar arası karşılaştırmalarda ki -kare ve McNemar testleri kullandık (p < 0,05). Bulgular: Çocuklar ve ebeveynler arasında diş fırçalama süresi, fırçalama tekniği, florürlü diş macunu kullanımı ve florürün zararlılığına ilişkin görüşler açısından benzerlikler gözlemledik. Her iki grubun da yalnızca şikâyetleri olduğunda diş hekimine gitme eğiliminde olduğunu belirledik. Buna karşılık diş fırçalama sıklığı ve süresi, sağlıksız gıda tüketimi ve ağız bakım ürünleri kullanımı açısından ebeveynler lehine anlamlı farklılıklar bulduk (p < 0,05). Sonuçlar: Bu çalışma, ebeveynlerin çocukların ağız ve diş sağlığı davranışlarını etkilemede önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Ancak, doğru ve sürdürülebilir ağız hijyeni alışkanlıklarının geliştirilmesi için ebeveyn benzerliği tek başına yeterli değildir. Bu nedenle hem çocukların hem de ebeveynlerin farkındalık düzeylerini artıracak farkındalık çalışmaları ve aile odaklı koruyucu sağlık programlarının yaygınlaştırılması büyük önem taşımaktadır.