HULYA ERCAN SARİCOBAN, MUSTAFA BERBER, AHMET OZEN, HANDE OZGUN KARATEPE, FİLİZ TİKER BAKAR
Yeditepe Tıp Dergisi - 2015;10(34-35):916-925
Amaç: Çocukluk dönemi obesitesi için diyet alışkanlıkları, fiziksel aktivite azlığı, ailede abezite, ailenin eğitim düzeyi ve ailenin sosyoekonomik seviyesi risk faktörleridir. Orta okul dönemi okul çocuklarında obesite için risk faktörleri olduğu düşünülen parantel antropemetrik ölçüler, kan lipidleri, CRP ve büyüme ile ilişkili moleküllerin rolü araştırıldı. Materyal ve Method: İstanbulda bulunan dört orta okul öğrencileri çalışmaya dahil edildi. Çocukların ebeveynlerinden sosyoekonomik durumu değerlendiren bir anket (yaş, aile geliri, evde yaşayan kişi sayısı, anne sütü alımı, anne baba antropometrik ölçüleri) doldurmaları istendi. Vücut ağırlığı, boy, BMI/BMI SD hesaplandı. Serum tolal kolesterol, trigliserid, HDL, LDL, CRP, leptin, grelin ve IGF-1 değerleri ölçüldü. Bulgular: Ortalama yaşları 10.27±2.13 yıl (min: 5.9 yıl, max: 15.3 yıl) olan (268 erkek, 352 kız) çocuk değerlendirildi. Elli beş (%13) çocuk obezdi (>95 %) . Obesite hızı erkeklerde yüksekti (% 17.2 iken %11.1). Obez çocukların CRP ve leptin düzeyleri istatistiksel anlamlı olarak yüksek ölçülürken, HDL sevileri düşük bulundu. BMI SD ile ilişkili faktörler ile multivariant regresyon analizi yapıldığında leptin (p<0.0001, OR: 4.84; 95%CI:0.029-0.070), HDL (p=0.05, OR: -1.94 95%CI: -0.021-0.00) ve anne BMI SDS (p=0.006, OR: 2.77; 95% CI: 0.06-0.35) bağımsız değişkenler olarak saptandı. Sonuç: Ortaokul çağı çocuklarda BMI Sd yi etkileyen bağımsız faktörler leptin, HDL ve annelerinin BMI dir. Obezite gibi global sağlık sorununun önlenmesinde geliştirilen stratejilerde çocukların metabolic, genetic ve çevresel risk faktörleri belirlenmesi yardımcı olacaktır.
