Cihan ASLAN
Türk Psikiyatri Dergisi - 2026;37(1):248-257
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış okul öncesi dönemdeki çocuklarda, metilfenidat ve risperidon monoterapilerinin belirti ve işlevsellik alanlarındaki 12 haftalık değişim örüntülerini ardışık dört değerlendirme noktası üzerinden karşılaştırmaktır. Yöntem: Tedavi seçiminin rutin klinik uygulamada hekimin klinik değerlendirmesine ve hastanın özelliklerine göre belirlendiği, doğal izlemli, randomize olmayan ve geriye dönük nitelikteki bu dosya taraması çalışmasında; daha önce ilaç tedavisi almamış olup 12 hafta boyunca metilfenidat (n=20) ya da risperidon (n=18) tedavilerinden birini almış olan 38 kişiden oluşan okul öncesi dönem erkek çocuğuna (52-72 ay) ait veriler analiz edilmiştir. Tedavi çıktıları; başlangıç (T0), 3. hafta (T1), 6. hafta (T2) ve 12. haftada (T3) olmak üzere Conners Anne Baba Derecelendirme Ölçeği-Yenilenmiş Kısa Formu (CADÖ-YK) ile Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: İki yönlü tekrarlı ölçümler ANOVA sonuçları, hiçbir CADÖ-YK alt ölçeği için istatistiksel olarak anlamlı bir Zaman x Grup etkileşimine işaret etmemiştir (p >0,05). Her iki monoterapi temel DEHB belirtilerinde, 6. haftadan sonra sabit olan paralel ve anlamlı bir azalma göstermiştir. Buna karşın, birden fazla GGA alt boyutunda anlamlı Zaman x Grup etkileşimi gözlenmiştir (p <0,05). Metilfenidat grubunda genel davranışsal güçlüklerde 3. Haftadan itibaren anlamlı azalma gözlenirken, risperidon grubunda davranış sorunlarındaki iyileşmenin 6. haftadan sonra, duygusal belirtilerdeki iyileşmenin ise 12. haftada belirginleştiği daha kademeli bir değişim örüntüsü izlenmiştir. Sonuç: Okul öncesi çocuklarda, hem metilfenidat hem risperidon monoterapileri 12 hafta boyunca temel DEHB belirtilerinde belirgin azalma ile ilişkilidir. Bununla birlikte, iki ilaç daha geniş işlevsellik alanlarında farklı değişim örüntüleri sergilemektedir. Metilfenidat alan çocuklarda ilk haftalarda daha hızlı işlevsel iyileşme gözlenirken; risperidon alan çocuklarda daha kademeli bir davranışsal iyileşme örüntüsü izlenmiştir.
