Ferhat Osman DAŞDEMİR, Harika Öykü DİNÇ, Serhat SİREKBASAN, Nur HAMZELİ, Sema ALAÇAM, Nuran KARABULUT, Süreyya TÜRK, Nida DERELİ, Rüveyda AKÇİN, Koçer Dilan KARAHAN, Nesrin GAREAYAGHI, Özlem ALTUNTAŞ AYDIN, İlhan BİRİNCİ, Bekir KOCAZEYBEK
Mikrobiyoloji Bülteni - 2026;60(2):177-187
Bu çalışmada, düşük düzeyde hepatit B yüzey antijeni (HbsAg) pozitifliği saptanan örnekler ile okült hepatit B virüs enfeksiyonu (OBİ) olgularında, konvansiyonel HBsAg testi ile yeni nesil HBsAg NEXT (HBsAgNx) testinin karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 300 düşük düzeyde HBsAg pozitif birey, 100 OBİ olgusu (64 seropozitif, 36 seronegatif) ve 97 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 497 birey dahil edilmiştir. Serum örnekleri Abbott ARCHITECT HBsAg Qualitative II testi (Abbott Diagnostics, Wiesbaden, Almanya) ve Abbott Alinity i HBsAgNx testi (Abbott Diagnostics, Wiesbaden, Almanya) ile analiz edilmiştir. HBV DNA varlığı gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu [real-time polymerase chain reaction (Rt-PCR)] yöntemiyle, COBAS AmpliPrep/COBAS TaqMan HBV test v2.0 (Roche Diagnostics, Mannheim, Almanya) kullanılarak doğrulanmıştır. Tanısal performans değerlendirmesinde altın standart referans olarak HBV DNA (Rt-PCR) testi kabul edilmiştir. Örneklem seçiminden kaynaklanabilecek yanlılığın önlenmesi amacıyla düşük düzey HBsAg pozitifliği olan bireyler ile OBİ olguları ayrı analiz edilmiştir. Düşük düzey HBsAg pozitif grupta testlerin yarı-kantitatif S/CO değerleri karşılaştırılırken, OBİ grubunda yalnızca HBV-DNA pozitif olguların saptanma oranları değerlendirilmiştir. Konvansiyonel test ile negatif bulunan ancak HBsAgNx testi ile pozitif saptanan 17 OBİ olgusu (%17) belirlenmiştir. Testler arasındaki fark McNemar testiyle değerlendirilip p< 0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. HBsAgNx testinin medyan değerleri, konvansiyonel teste kıyasla anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p< 0.001). HBsAgNx testi, konvansiyonel testlerin yakalayamadığı olguları saptayarak özellikle OBİ grubunda klinik olarak anlamlı katkı sağlamaktadır. Bu bulgular, yüksek duyarlılıklı HBsAg testlerinin HBV tanısında mevcut algoritmalara entegrasyonunun hasta kazanımını artıracağını ve hem transfüzyon güvenliğine hem de OBİ'nin klinik yönetimine katkı sağlayacağını göstermektedir.
