Manolya ÇALIŞIR, Ferhunde ÖKTEM
Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2025;7(4):390-398
Bu araştırmanın amacı, Olay İlişkili Ruminasyon Envanteri'nin (OIRE) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Ölçeğin geçerlik ve güvenirliği Cronbach alfa, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ve ölçüt bağıntılı geçerlik yöntemleri ile araştırılmıştır. Ölçüt bağıntılı geçerlilik için Olayların Etkisi Ölçeği, Travma Sonrası Büyüme Envanteri, Temel İnançlar Envanteri, Yaşam Doyumu Anketi, Ruminatif Tepkiler Ölçeği ve COPE -KF kullanılmıştır. Bu çalışmanın katılımcıları, yüksek düzeyde stresli yaşam olayları yaşadıkları için taranan 574 (390 kadın ve 184 erkek) üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, 20 maddenin iki faktöre yüklendiğini ve iki boyutlu modelin iyi uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (x²= 506.1 3, df= 163; x²/ df = 3.10 p= .00, RMSEA= .061, NNFI= .98, CFI= .99, GFI= .94, AGFI=.90 ve SRMR=.053). Kriter geçerliğinde, sonuçlar toplam OIRE ile olayların etkisi, travma sonrası büyüme, temel inançlar ve başa çıkma tarzları arasında anlamlı pozitif ilişkiler olduğunu ve ruminasyon tarzları ile yaşam memnuniyeti arasında anlamlı negatif ilişkiler olduğunu göstermiştir. İki alt ölçeğin iç tutarlılık katsayıları sırasıyla .94 ve .88'dir. Ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı .94'tür. Genel bulgular, ölçeğin Türkçe formunun yüksek geçerlilik ve güvenilirlik puanlarına sahip olduğuna ve stresli bir yaşam olayının ardından oluşabilecek girici ve kasıtlı ruminasyon düzeyini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir.
