TOLGAY ERGENOĞLU, ATİLLA USLU, MEHMET ERGEN, BORA REŞİTOĞLU, HÜSEYİN BEYDAĞI, TAMER DEMİRALP
Journal of Clinical Practice and Research - 2006;28(2):49-56
Amaç: Bilişsel elektrofizyolojideki yenilik (novelty) paradigması, klasik bir oddball paradigmasındaki standart ve hedef uyaranlar arasına beklenmedik ve sürekli değişen tipteki hedef olmayan yeni (novel) uyaranların serpiştirilmesiyle, yeni uyaranların beyin elektriksel aktivitesi üzerindeki etkilerinin incelenmesini sağlayan bir deney tasarımıdır. Yenilik paradigması sırasında elde edilen tipik olaya ilişkin potansiyel (OİP) bileşeni hedef olmayan yeni uyaranlara karşı ortaya çıkan bir N2-P3a kompleksidir. Bu çalışmamızda, yeniliğin saptanmasında daha belirleyici olan OİP bileşenini tespit etmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza gönüllü olarak katılan 10 sağlıklı denekten, uluslar arası 10/20 sistemine göre yerleştirilen 9 elektrod bölgesinden görsel OİP kaydı aldık. Değişken uyaranların çeldirici hedef olmayan uyaran olarak değil hedef olarak tanımlandığı yeni bir deneysel paradigma kullandık ve bu paradigmada değişken hedeflerle oluşan OİP'leri yenilik paradigmasındaki hedef olmayan değişken uyaranlara ve sabit hedef uyaranlara karşı elde edilen OİP'lerle karşılaştırdık. Bulgular: Elde ettiğimiz veriler P3 potansiyelinin hem uyaranların değişkenliğinden hem de hedef olup olmamasından etkilendiğini göstermektedir. Buna karşın, değişken hedeflerle elde edilen N2 potansiyeli ise değişken çeldiricilerle elde edilenden farksız, sabit hedeflerle elde edilenden anlamlı derecede daha büyük genlikli bulunmuştur. Sonuç: Hem değişken hedef hem de değişken çeldirici uyaranlara karşı oluşan büyük genlikli N2 dalgası gerçek anlamda uyaranların yeniliğini gösteren OİP bileşenidir.
