KEMAL SAYAR, GÖKHAN AKSU
Psychiatry and Clinical Psychopharmacology - 2003;13(4):183-187
Olfaktör referans sendromu (ORS) hastaların başka insanları rahatsız edecek beden kokuları yaydıklarına inandıkları bir psikiyatrik bozukluktur. Çoğu olguda hezeyanlı bozukluk tek belirtiyle seyreder ve başka psikiyatrik belirti ve bulgular görülmez. ORS hastaları beden kokularıyla aşırı meşguldürler ve şizofren hastalardan farklı olarak, bu durumun kendilerine dışarıdan empoze edildiğini öne sürmez, tam aksine, kendilerini suçlarlar. Var olmayan bu koku için sıklıkla özür diler ve kendilerini bu kokudan kurtaracak çeşitli etkinlikler içine girerler. Hastalar sıklıkla toplum içine çıkmaz, sosyal ve meslekî etkileşimlerini kısıtlarlar. DSM-IV'te kişisel kokuyla ilgili hezeyanlar hezeyanlı bozukluğun somatik alt tipine örnek olarak verilmektedir. Bu yazıda, kötü beden kokusu yayma hezeyanının, hayatında ciddi bir sosyal kaçınmaya yol açtığı 36 yaşında bekâr bir erkek olfaktör referans sendromu hastası sunulmaktadır. Hasta psikiyatri polikliniğine içe kapanıklık, yalnız kalma isteği, moralsizlik, kötü bir koku yaydığı düşüncesi ve ilaçla intihar girişimi nedeniyle ailesi tarafından getirildi. Hasta beden kokusuna çare bulmak için yoğun bir yardım arama davranışı sergiliyordu. Sitalopram ve pimozid tedavisine olumlu cevap verdi. Hezeyanı ve depresif belirtileri tedavinin ikinci ayı sonunda tamamen düzeldi. Sunduğumuz olgu ORS konusundaki nozolojik tartışmalara örnek teşkil etmesi bakımından dikkat çekicidir. ORS nadir görülen, somatik tipte bir hezeyanlı bozukluk durumudur. Klinisyenin bu sendrom hakkında bilgili olması, onu etkin bir biçimde tedavi edebilmesine olanak sağlayacaktır.
