EMİNE NUR SUNAR YAYLA , ELİF ARSLANOĞLU AYDIN
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2024;57(3):142-146
Amaç: Bu çalışma, oligoartiküler jüvenil idiyopatik artrit (JİA) tanısı almış ve konvansiyonel hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaç (kDMARD) tedavisi alan hastalar ile biyolojik DMARD (bDMARD) tedavisine ihtiyaç duyan hastaların klinik ve demografik özelliklerini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, tedavi rejimine bDMARD eklenmeyi gerektiren faktörleri ve uzun vadeli tedavi direncinin öngörücülerini belirlemeyi hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Oligoartiküler JİA tanısı almış hastalar, kDMARD yanıtlarına göre iki gruba ayrıldı: yanıt verenler ve dirençli olanlar. İki grup arasında klinik ve demografik özellikler karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya, DMARD kullanan 71 oligoartiküler JİA hastası dahil edildi. Hastalar en sık diz eklemi (%83.1) ardından ayak bileği eklemi (%29.6) şikayetleri ile başvurdu. Tüm hastalara tanı anında nonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ), ortanca birinci ayda (ÇAA: 3 ay) ise kDMARD başlandı. Bu hastalarda en sık başlanan tedavi metotreksat (MTX)(%97.2) idi. kDMARD 21 hastada (%29.5) etkili olurken, 50 hasta (%70.4)’nın kDMARD tedavisine direnç gösterip bDMARD’a ihtiyaç duyduğu saptandı. kDMARD’a yanıt veren grup ile dirençli grup karşılaştırıldığında, aile öyküsü yanıt verenlerde daha yaygındı (%23.6, p=0.044), ayak bileği tutulumu ise dirençli grupta daha sıktı (%38, p=0.016). Tek değişkenli analizde, ayak bileği/ayak parmağı eklemi tutulumu kDMARD tedavisine direnç açısından risk faktörü (p=0.027, %95 GA), aile öyküsü olması ise koruyucu faktör olarak (p=0.043, %95 GA) belirlenmiştir. Tek değişkenli analizde anlamlı olan değişkenlerle çok değişkenli analiz yapıldığında, sadece ayak bileği/ayak parmağı eklemi tutulumu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (ayak bileği/ayak parmağı eklemi OR=5.29 %95 GA (1.08-25.83), p=0.040, aile öyküsü OR=0.24 %95 GA (0.05-1.19), p=0.080). Sonuç: Oligoartiküler JİA’lı hastalarda, tanı anında ayak bileği/ayak parmağı eklemi tutulumu, kDMARD tedavisine direnç riskini artırmaktadır. Bu nedenle, bu hastaların takiplerinde dikkatli izlem gerekmektedir. Hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar, oligoartiküler jüvenil idiyopatik artrit, öngörücü faktörler, dirençli hastalık
