Adnan Batuhan COŞKUN, Erhan ELMAOĞLU, Selda YÜZER ALSAÇ, Murat BEKTAŞ, Nejla CANBULAT ŞAHİNER
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2025;7(3):809-818
Amaç: Bu çalışma, 2023 Türkiye depremlerinden etkilenen ergenlerde olumsuz çocukluk deneyimleri (ÇÇD), deprem sonrası travma düzeyleri ve başa çıkma mekanizmaları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada, Kasım -Aralık 2023 tarihleri arasında depremden etkilenen 11 ilde yaşayan 15 -19 yaş aralığında 312 ergenden çevrim içi anket yoluyla veri toplanmıştır. Veri toplamada Olumsuz Çocukluk Deneyimleri Ölçeği (ÇÇD Ö), Deprem Sonrası Travma Belirtileri Ölçeği ve Deprem Stresi ile Başetme Ölçeği (DSBÖ) kullanılmıştır. Betimsel istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Ergenlerin ÇÇD puanları orta düzeyde, travma düzeyleri ise ortalamanın üzerindedir. Yüksek ÇÇD puanına sahip bireylerde travma düzeyleri artmakta, dini başa çıkma puanları düşmektedir. Kadınlar ve gelir düzeyi yüksek olanlar daha etkili başa çıkma göstermi ştir. Regresyon analizine göre ÇÇD puanları, travma ve dini başa çıkma düzeylerindeki varyansın %8'ini açıklamaktadır. Sonuç: Olumsuz çocukluk deneyimleri, ergenlerin deprem stresiyle başa çıkma becerilerini olumsuz etkileyerek travma düzeylerini artırmaktadır. Erken çocuklukta koruyucu yaklaşımlar ve afet sonrası psikososyal müdahaleler, risk altındaki gençlerin iyileşmesine kat kı sağlayabilir. Hemşirelerin bu süreçte travma odaklı bakım verecek şekilde donatılması gerekmektedir.
