OLUMSUZ YAŞAM OLAYLARI BAĞLAMINDA SOMATİZASYON VE PARANOYANIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA

Mehmet Ismail KIRAZOGLU, Merve Medine BICKICI, Asli Enzel KOC, Ezgi SELCUK OZMEN, Yavuz SARI

Akdeniz Tıp Dergisi - 2026;12(2026):1-10

Cumhuriyet University, Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, Sivas, Türkiye

 

Amaç: Olumsuz yaşam olayları, çeşitli psikiyatrik belirtiler için önemli bir risk faktörü olarak görülmektedir. Ancak bu tür deneyimlere maruz kalan bireylerde paranoid düşünceler ile somatizasyon belirtileri arasındaki ilişki yeterince incelenmemiştir. Bu çalışmanın amacı, klinik dışı ve olumsuz yaşam olayı bildiren yetişkin bir örneklemde, bu iki belirti kümesi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Olumsuz yaşam olayı öyküsü bildiren 200 yetişkinle çevrim içi, kesitsel bir anket çalışması yürütülmüştür. Katılımcılara Küçük "t" Travma Yaşantıları Envanteri ile SCL-90-R'ın Somatizasyon ve Paranoid düşünce alt ölçekleri uygulanmıştır. Somatizasyon ve paranoid düşünceyi yordayan değişkenleri belirlemek için robust regresyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Robust regresyon analizleri, olumsuz yaşam olaylarına maruz kalan bireylerde paranoid düşünce ile somatizasyon arasında güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, bu yaşantıların farklı boyutları, özellikle bedensel duyumlara ve duygu, düşünce ve davranışlara yönelik olumsuz etkiler, bu belirti kümelerini anlamlı şekilde yordamıştır. Dikkat çekici olarak, kadın cinsiyeti hem somatizasyon hem de paranoid düşünce için bağımsız bir yordayıcı olarak bulunmuştur. Sonuç: Olumsuz yaşam olaylarına maruz kalmış bireylerde somatizasyon ve paranoid düşünceler birbirleriyle güçlü biçimde ilişkili olup farklı yaşantı boyutlarıyla belirgin şekilde ilişkilidir. Bu bulgular, söz konusu semptomların hem klinik hem de araştırma bağlamında birlikte değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.