Özde DEPRELİ, Ayşen KARAMAN
Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi - 2025;36(3):265-273
Amaç: Postmenopozal kadınlarda disk hernisi (DH) hakkındaki bilgi düzeyini belirlemek ve omurga sağlığı eğitiminin bilgi düzeyi ve postüral farkındalık üzerindeki etkisini araştırmaktır. Yöntem: Çalışmaya katılan 35 postmenopozal kadının DH hakkındaki bilgi düzeyi DH farkındalık anketi ve postüral farkındalık düzeyi postüral alışkanlık ve farkındalık ölçeği ile değerlendirildi. Vücut bölgelerindeki ağrı varlığı sorgulandı ve şiddeti görsel analog skalası ile ölçüldü. Katılımcılara tek oturumluk omurga sağlığı eğitimi verildi ve eğitimden önce ve sonra farkındalık düzeyleri yeniden değerlendirildi. Bir saat süren eğitim oturumunda, omurga diski anatomisi, DH, belirtileri, risk faktörleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verilmiş; ayrıca postüral farkındalık eğitimi ile günlük yaşamda uygulanabilecek duruş egzersizleri ve omurgaya binen yükü azaltmaya yönelik teknikler gösterilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 56,66+/-9,23 yıl olarak saptandı. Omurga sağlığı eğitiminin ardından katılımcıların farkındalık düzeyleri yeniden değerlendirildi ve katılımcıların %80'inin yüksek farkındalığa, %20'sinin ise orta düzey farkındalığa sahip olduğu belirlendi. Eğitim sonrasında, katılımcıların DH ve DH ile ilişkili risk faktörleri [obezite (p=0,001), sigara kullanımı (p=0,001), meslek (p=0,006), genetik (p=0,001)] hakkındaki bilgi düzeyi ve genel DH bilgi puanı anlamlı şekilde arttı (p=0,001). Sonuç: Eğitim, katılımcıların DH hakkındaki bilgi düzeyini önemli ölçüde artırmış ve postüral farkındalık düzeylerini iyileştirmiştir. Bu bulgular, postmenopozal kadınların sağlığı ve yaşam kalitesi açısından önemli olup, hedefe yönelik eğitimin kas-iskelet sistemi sorunlarına ilişkin farkındalıklarını artırabileceği ve DH riskini azaltarak postüral farkındalıklarını geliştirebileceğini göstermektedir.
