Barış SEVEN, Gamze ÇOBANOĞLU DEMİRKAN, Ali ZORLULAR, Ahmet GÖKKURT, Nihan KARATAŞ, Nevin ATALAY GÜZEL, Deran OSKAY
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2025;10(3):394-399
Amaç: Omuz eklemi, üst ekstremite fonksiyonu ve hareketliliğinde kritik bir rol oynar. Omuz propriyosepsiyonunun kapsamlı bir şekilde incelenmesi, omuz instabilitesi ve/veya yaralanma riski taşıyan omuzların erken tespiti için esastır. Bu çalışmanın amacı, cinsiyet, el tercihi ve hareket yönü faktörlerine göre omuz eklemindeki propriyosepsiyon değişikliklerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: 60 sağlıklı genç yetişkin (30 erkek, 30 kadın) ile kesitsel bir çalışma gerçekleştirildi. Katılımcıların omuz iç rotasyon (IR) ve dış rotasyon (ER) aktif eklem pozisyon hisleri (AEPH) izokinetik dinamometre kullanılarak değerlendirildi. Farkları değerlendirmek için Wilcoxon Signed-Rank Testi ve Mann-Whitney U Testi kullanıldı. Bulgular: İstatistiksel analizler, her iki ekstremite için de cinsiyetler arasında omuz IR ve ER hareketlerinin AEPH'lerinde anlamlı bir fark olmadığını ortaya koydu (dominant IR: p=0,075, r=0,325, ER: p=0,459, r=0,135, ve dominant olmayan IR: p=0,122, r=0,283, ER: p=0,476, r=0,130). Ayrıca, dominant ve dominant olmayan ekstremiteler arasında (IR: p=0,283, r=0,139, ve ER: p=0,306, r=0,132) ve IR ile ER hareketleri arasında (dominant: p=0,102, r=0,211 ve dominant olmayan: p=0,724, r=0,045) AEPH'nde herhangi bir fark bulunmadı. Sonuç: Çalışma, omuz eklemindeki AEPH'nin cinsiyet, el tercihi veya hareket yönüne göre değişmediği sonucuna varmıştır. Ayrıca, çalışmamızda bulduğumuz AJPS değerleri klinik değerlendirmeler için bir referans olarak kullanılabilir ve propriyoseptif bozuklukların belirlenmesine yardımcı olabilir. Ayrıca, sonuçlarımız, omuz propriyosepsiyonu üzerine yapılan bilimsel çalışmalarda cinsiyet veya el tercihi faktörlerine göre katılımcı gruplarının homojenliğini sağlamaya yardımcı olabilir.
