MÜESSER ÖZCAN, RAHİME AYDIN ER, M ESAT HARMANCI
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi - 2012;2(2):4-9
“İlaç Mecmuası” anlamına gelen ve anonim bir eser görünümü veren yazma eser olan Mecmû’a-i Mu’âlece, klasik Osmanlı tıbbına ait, büyük ölçüde ilaç terkipleri ve macunları oluşturan maddeler, bunların hazırlanışı ve uygulaması üzerinde duran bir türü karşılamaktadır. Eser; besmele ile başlayıp Arapça olarak hastalığa yol açan altı nedeni sıraladıktan sonra, Türkçe ifadeyle beden sıvıları (hıltlar) hakkında bilgi vermeye başlar. Eserde; iktidarsızlık, erken boşalma, cinsel isteğin azlığı ya da fazlalığı ve cinsel organın küçüklüğü olarak gösterilen cinsel sorunlara yönelik terkip, öneriler ve uygulamalar da yer almaktadır. Cinselliği isteği azaltmakla ilgili daha az olmakla birlikte cinsel isteği arttırmakla ilgili öneriler önemli bir yer tutmaktadır. Bununla birlikte eserde tanımlanan cinsel sorunlar ve bu sorunlara ilişkin önerilerin tamama yakını erkeklere yöneliktir. Şerbet, macun, sakız, pelte gibi yenilip içilebilir terkiplerin yanı sıra haricen sürülen merhem ve solüsyon terkiplerin içeriği, hazırlanışı, kullanım şekli ve miktarı detaylı olarak açıklanmaktadır. Bu çalışmada Mecmû’a-i Mu’âlece adlı bir tıp yazmasında dağınık ve yer yer tekrar edilen cinsel sorunlar ve bu sorunların tedavisine yönelik öneri, terkip ve uygulamalar bir sistem dâhilinde sınıflandırarak aktarılmaya çalışılacaktır.
