Bünyamin BAZYEL, Sezer AVCI
Genel Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;8(2):305-321
Bu araştırmanın amacı, ön lisans öğrencilerinin ağız diş sağlığı ve algılarının çok boyutlu değerlendirilmesi, ağız diş sağlığını etkileyen faktörleri incelemektir. Tanımlayıcı tipteki araştırma, Şubat 2024'te bir devlet üniversitesinin Meslek Yüksekokulundaki araştırmaya katılmayı kabul eden öğrencilere uygulandı. Araştırmanın evreni 460, örneklemi ise 285 öğrencidir. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu", "Ağız Diş Sağlığı Değerlendirme Formu" ve "Çok Boyutlu Ağız Diş Sağlığı Kontrol Odağı Ölçeği (ÇBASKOÖ)" ile toplandı. Araştırmanın uygulaması için etik kurul onayı ve gerekli izin alınmıştır. Düzenli diş hekimi kontrolü yaptırma ile ÇBASKOÖ arasında anlamlı bir fark saptandı. Öğrenim görülen program ile İçsel Kontrol Odağı Alt Boyutunda anlamlı bir fark olduğu saptandı. Ağızdaki dişler hakkında bilgi verme değişkeni ile Dışsal/Diş Hekimi Kontrol Odağı Alt Boyutunda anlamlı bir fark saptandı. Diş fırçalamayı değerlendirme değişkeni ile Şans Kontrol Odağı Alt Boyutunda anlamlı bir fark saptandı. Dişleri fırçalama sıklığı değişkenleri ile Dışsal/1, ve 2, Sosyalizasyon Kontrol Odağı Alt Boyutunda anlamlı bir fark saptandı. Araştırmaya katılan öğrencilerin diş kontrolleri ve ağız diş sağlığı algı düzeylerinin iyi olduğu, uygulama noktasında farklı sebeplerden (kişinin kendisinden kaynaklanan, diş hekiminin yönlendirmesine bağlı, şansa bağlı, anne ve yakın çevreye bağlı sebepler) etkilendikleri belirlendi. Bir toplumda ağız diş sağlığının korunması farkındalık oluşturmaya, eğitimlerin düzenlenmesine ve artmasına bağlıdır. Ağız diş sağlığı algısının belirlenmesinin ise ağız diş sağlığının korunmasında ve geliştirilmesinde önemli bir faktör olduğu söylenebilir.
