AYNUR TEZ, YEŞİM KİRAZLI, CİHAT ÖZTÜRK, YEŞİM ŞAHİN, RAMAZAN AKŞİT
Romatoloji ve Tıbbi Rehabilitasyon Dergisi - 1998;9(3):162-165
Oral antikoagülanların kemik d-karboksi glutamik asit (gla) protein (BGP, osteocalsin) sentezi ile ilgili olarak kemik metabolizmasını etkiledikleri, az sayıdaki yeni çalışmalarla vurgulanmaktadır. Kemikte en çok bulunan nonkollagen protein olan osteokalsin, osteoblast tarafından sentezlenir ve K1 vitaminine bağımlı d-karboksi glutamik asit içerir. Glutamik asitin karboksillenmesi, osteokalsinin kemikte birikimi ve hidroksiapatite bağlanması için önemlidir. Oral antikoagülanlar, K1 vitamininin etkisini antogonize ettiği için, glutamatın d-karboksi glutamata dönüşümü gerçekleşemez ve böylece karboksillenmemiş osteokalsin kemik formasyonunda yer alamaz. Bu nedenle uzun dönem oral antikogülan tedavi yapılan hastalarda, tedavinin kemik mineral dansitesine etkisini araştırmak amacıyla yapılması planlanan bu çalışmaya; New York Kalp Derneğinin fonksiyonel sınıflamasına göre 2. Evreye dahil olan, kalp kapak replasman yapılıp en az bir yıldır Coumadin tedavisi alan 25 hasta ve kontrol grubu olarak da; antikoagülan tedavi yapılmayan, yaş, BMİ (body mass index), kardiak durumu uyumlu 25 kişi alınmıştır. Tüm hastalarda rutin kan tetkikleri, serum Ca, P, ALP, kemik ALP, osteokalsin, PTH, üriner pridinolin, hidroksipirolin ve Ca atılımına bakılmış olup, kişiler fiziksel aktivite, kırık öyküsü, menopoz yaşı konusunda da sorgulanmışlardır. Kemik dansite ölçümleri hem femoral hem de lomber bölgede DEXA (Dual Enerji X Ray Absorbsiyometre) ile yapılmıştır. Oral antikoagülan alan hastalarda, kemik dansite değerleri kontrol grubuna göre anlamlı ölçüde daha düşük saptanmıştır. Kemik mineral dansitesi ve tedavi süresi arasında istatistiksel anlamlı korelasyon gözlenmemiştir. Tedavi dozu ile lomber bölge kemik dansite değerleri arasında ise istatistiksel anlamlı negatif korelasyon saptanmıştır. Bu gözlemlerle, oral antikoagülanlann kemik mineral dansitesini azaltarak osteoporoza yol açan bir risk faktörü olduğu ve oral antikoagülan alan hastalarda düzenli kemik dansite kontrolünün gerektiği sonucuna varılmıştır.
