Murat URGUN, F. Bahar SEZER, Ali ABDULLAHOĞLU
International Archives of Dental Sciences - 2026;47(1):73-80
Ağız ülseratif lezyonları; otoimmün hastalıklar, enfeksiyonlar, travma ve maligniteler gibi çeşitli etiyolojilere sahiptir. B u derleme, söz kon u s u lezyonların klinik özelliklerini, tanı yöntemlerini ve tedavi yaklaşımlarını ele almaktadır. Tekrarlayan aftöz ülserle r en yaygın tür olup; minör, majör ve herpetiform olmak üzere sınıflandırılır. Tedavileri, ağrıyı hafifletmeye ve tekr arları önlemeye odaklanır. Eritema multiforme, oral liken planus, pemfigus vulgaris ve mukoz membran pemfigoidi gibi otoimmün hastalıklarla ilişkili dur umlar, genellikle tekrarlayan ağız lezyonlarıyla karakterizedir. Bu hastalıkların tanısı, klinik değerle ndirme ve histopatolojik analizlere dayanır; tedavide ise kortikosteroidler ve immünomodülatör ajanlar kullanılır. Viral, bakteriyel ve fungal patojenler de önemli katkıd a bulunur. Herpes simplex virüsü, Treponema pallidum ve Candida türleri en sık görülen etkenlerdir. Fiziksel, kimyasal veya mekanik travmaya bağlı lezyonlar, özellikle savunmasız bireylerde yaygındır. Oral skuamöz hücreli karsinom ise, malign doğası ve metastaz riski nedeniyle özel bir öneme sahiptir. Doğru tanı için biyopsi ve moleküler te knikler gereklidir. Tedavi, etiyolojiye özgüdür ve karmaşık vakalarda genellikle çoklu yaklaşımlar uygulanır. Bu derleme, morbiditeyi en aza indirmek ve hasta sonuçlarını optimize etmek için erken tanının, bireyselleştirilmiş terapötik planlamanın ve düzen li takibin önemini vurgulamaktadır.
