BÜLENT ALYANAK, SERKAN KABLANOĞLU, FATİH BAĞCIER
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2024;27(3):156-162
Amaç: Orofaringeal disfajinin rehabilitasyonunda disfaji egzersizleri temel taşlardan biri olup, çok önemli bir yere sahiptir. Bu çalışma ile YouTube’daki disfaji egzersizleri videolarının güvenirliğini ve kalitesini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel çalışmada, YouTube platformunda “dysphagia exercises”, “dysphagia rehabilitation”, “dysphagia physical therapy” and “dysphagia physiotherapy” anahtar kelimeleri ile arama yapılarak videolar alaka düzeyine göre sıralandı ve 200 video içinden 50 video değerlendirildi. Video parametreleri kaydedildi. Güvenirlik ve kalite değerlendirmeleri için Journal of the American Medical Association (JAMA) kriterleri, Modifiye Tüketici Sağlığı Bilgileri İçin Kalite Kriterleri [Modified Quality Criteria for Consumer Health Information (mDISCERN)] ölçeği ve Global Kalite Skalası (GKS) kullanıldı. GKS skoruna göre düşük, orta ve yüksek kalite grupları oluşturuldu. Bulgular: Videoların %28’inin (n=14) düşük, %22’sinin (n=11) orta ve %50’sinin (n=25) yüksek kaliteli olduğu saptandı. Hekimler tarafından yüklenen videoların %100’ü (n=5) yüksek kaliteliydi. Video parametreleri açısından kalite grupları arasında ve kaynaklar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Yüksek kaliteli videolar düşük kaliteli videolardan anlamlı olarak daha yüksek JAMA ve mDISCERN skoruna sahipti (p<0, 001). Hekimler için mDISCERN skoru, web sitesi grubundan anlamlı olarak yüksekti (p<0, 001). Sonuç: YouTube, disfaji egzersizleri için yüksek kaliteli bir video kaynağıdır. Hekimlerin paylaştığı tüm videolar yüksek kalitelidir ve yüksek kaliteli videolar daha güvenilirdir. Sağlık çalışanları, YouTube’u kullanan hastalarını video kaynaklarının önemi konusunda bilgilendirmeli ve güvenilir kaynağa yönlendirmelidir.
