SEVGİ ÖZALEVLİ, ARİF HİKMET ÇIMRIN
Developments and Experiments in Health and Medicine - 2002;16(3):173-180
Amaç: Çalışmamız, egzersiz kapasitesini tanımlayan 6 dakika yürüme testinin solunum hastalarının değerlendirilmesinde kullanılan solunum fonksiyon testi, arteriyel kan gazı analizi, dispne sorgulaması, genel ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesi anket sonuçları ve periferal kas kuvveti ile ilişkisini tanımlamak amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Yaş ortalaması 66,37±8.98 yıl olan 60 orta-ağır şiddetli kronik obstruktif akciğer hastası çalışmaya alındı. Olguların egzersiz kapasitesi 6 dakika yürüme testi ile, solunumsal fonksiyonel düzey solunum fonksiyon testi ve arteriyel kan gazı analizi ile, dispne ve yorgunluk sorgulaması Modifiye Borg Skalasıyla, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi Kronik Solunum Hastalıkları Yaşam Kalitesi Anketi ile, genel sağlıkla ilgili yaşam kalitesi Short Form-36 Yaşam Kalitesi Anketi ile yorumlandı. Yürüme testi sırasında kalp hızı ve periferal saturasyon pulse oximeter ile değerlendi. Ayrıca periferal kas kuvveti quadriceps femoris kasına manuel kas testi Bulgular: Yürüme süresi, mesafesi ve maksimal oksijen tüketiminin yaş (r>0,33, p<0,01), periferal kas kuvveti (r>0,27, p<0,04) ve dispne şiddeti (r>0,36, p<0,001) ile uyumlu olduğu, yürüme süresinin FVC % (r=0,29, p=0,03) ve PaO2 (r=0,30, p=0,02) ile, maksimal oksijen tüketimi değeri ile FEV1/FVC oranı ile (r=0,27, p=0.04) ilişkili olduğu saptandı. Kronik Solunum Hastalıkları Anket bölümlerinden emosyonel durum dışında diğer tüm bölümlerle yürüme mesafesinin (r>0,26, p<0,04), maksimal oksijen tüketimi değerinin sadece dispne bölümüyle (r=0,32, p=0,01), Short Form-36 yaşam kalitesi anket bölümlerinden fiziksel fonksiyon ve fiziksel rol bölümlerinin yürüme süresi (r>0,29, p<0,05) ve maksimal oksijen tüketimi değeri (r>0,27, p<0,05) ile, yürüme mesafesinin ise fiziksel fonksiyon bölümünün (r=0,47, p<0,001) yanı sıra emosyonel (r=0,29, p<0,05), sosyal (r=0,36, p<0,05) ve mental durum (r=0,28, p<0,05) bölümleri ile ilişkili olduğu bulundu. Tartışma: 6 dakika yürüme test sonuçlarının solunum fonksiyon testi ve arteriyel kan gazı analizi değerlerinden çok, algılanan dispne şiddeti ve periferal kas kuvveti ile ilişkili olduğu gözlendi. Ayrıca yaşam kalitesi anketlerinin fiziksel aktivite düzeyini sorgulayan bölümleri ile de ilişkili olduğu saptandı. En güçlü ilişkinin yürüme mesafesine ait olması nedeniyle 6 dakika yürüme test sonuçlarının yorumlanmasında özellikle yürüme mesafesi değerinin dikkate alınması gerektiği sonucuna varıldı.