Mustafa Eren YÜNCÜ, Berra BİLGİN, Yeliz PEKÇEVİK, Ali KARADAĞ, Necmettin TANRIÖVER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Dergisi - 2026;13(2):157-164
Orta serebral arter, internal karotid arterin en büyük dalıdır ve geniş kortikal ile derin serebral bölgeleri besler. Dallanma paternindeki varyasyonlar mikrocerrahi planlamada önemli bir yere sahiptir ve anevrizma gelişimini etkileyebilir. Bu çalışmanın amacı, orta serebral arter varyasyonlarının prevalansını, mikrocerrahi anatomisini ve anterior dolaşım anevrizmaları ile ilişkisini değerlendirmektir. 500 hastaya ait bilgisayarlı tomografi anjiyografi görüntüleri, orta serebral arter varyasyonlarını ve anterior dolaşım anevrizmalarını belirlemek amacıyla retrospektif olarak incelenmiştir. Ayrıca, orta serebral arterin mikrocerrahi anatomisi iki kafa kadavrası diseksiyonu ile gösterilmiştir. Tanımlayıcı istatistiksel analizler uygulanmıştır. Orta serebral arter varyasyonları 62 hastada (%12,4) saptanmış olup toplam 73 varyasyon belirlenmiştir. En sık görülen varyasyonlar trifurkasyon (n=35) ve erken kortikal dal (n=24) olup, bunları aksesuar orta serebral arter (n=6), fenestrasyon (n=6) ve duplikasyon (n=2) izlemiştir. On bir hastada eş zamanlı iki varyasyon mevcuttu. Anterior sirkülasyon anevrizmaları 118 hastada saptanmış ve toplam 132 anevrizma belirlenmiştir. En sık lokalizasyonlar orta serebral arter (n=53), posterior kommunikan arter (n=28) ve anterior kommunikan arter (n=27) idi. On dört hastada birden fazla anterior anevrizma mevcuttu. Orta serebral arter varyasyonu bulunan hastalarda anevrizma oranı %30,6 iken, varyasyon bulunmayan hastalarda bu oran %22,6 olarak saptanmıştır. Varyasyon alt tipleri arasında en yüksek anevrizma oranı trifurkasyonda (%45,7) görülmüştür. Kadavra diseksiyonları, erken kortikal dalların ve perforan arterlerin korunmasının cerrahi önemini vurgulamıştır. Orta serebral arter varyasyonlarının ve anevrizma dağılımı ile ilişkilerinin tanınması, mikrocerrahi stratejinin optimize edilmesi ve nörovasküler yönetimin iyileştirilmesi açısından önemlidir.
