ORTA YÜKSEKLİĞİN BAZI ENDOKRİN PARAMETRELERE ETKİSİ

BEKİR ÇOKSEVİM, AHMET TUTUŞ

Journal of Clinical Practice and Research - 2000;22(2):75-79

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji AD.

 

Amaç: Orta yükseklikte bulunması muhtemel insanlara yüksekliğin (hipobarik hipoksi) kendine özel faktörlerinin etkisiyle endokrin profilde değişen ve değişmeyenleri araştırmayı amaçladık Gereç ve yöntem: Gönüllü 14 erkek izci öğrenci üzerinde bu çalışma yapıldı. I. ölçüm bulguları için Erciyes Üniversitesi kampüsünde 1050 m'de ve II. ölçüm için de Erciyes Dağı 3200 m 'de kamp sonu itibariyle olmak üzere kurallarına uyularak her izciden 10 ml. venöz kan alındı. Soğuk zincir ihlal edilmeden üniversitemiz Nükleer Tıp Laboratuvarına getirilen örneklerden hormon düzeyleri RIA yöntemi kullanılarak elde edildi. Bulgular: Hipofiz, tiroid ve seks hormonlarının düzeyleri hipobarik hipokside L ölçüm değerlerine göre farklılık gösterdi. GH, TSH, TT3, TT4 düzeylerinde değişmezlik veya farklı oranlarda anlamlı azalmalar görülürken, FSH, LH, PRL, testosteron ve kortizol düzeylerinde artışlar elde edildi. Sonuç: Endokrin profil üzerinde meydana gelen bu etkinin yüksekliğin kendine özel hipoksi, radyasyon, ozon, rüzgar, soğuk, diğer fizik ve duysal stresörlerin etkisi altında meydana geldiğinden bu durumun sağlık, ekonomik ve güvenlik açısından mutlaka üzerinde durulması gerektiği kanaatindeyiz.