Berrak ÇAKMAK, Tuba TORTOP
ADO Klinik Bilimler Dergisi - 2026;15(2):114-121
Amaç: Uygun ark teli formunun seçimi, doğal dental arkın korunması ve tedavi sonrası stabilitenin sağlanması açısından kritik öneme sahiptir. Önceden şekillendirilmiş bakır-nikel-titanyum (CuNiTi) ark telleri güncel ortodontik uygulamalarda yaygın olarak kullanılmakta ve çoğunlukla daha geniş ark formlarına sahip olacak şekilde üretilmektedir. Bu çalışmanın amacı, ortalama mandibular dental ark boyutlarını belirlemek ve bunları önceden şekillendirilmiş CuNiTi ark telleri ile karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Minimal çapraşıklık veya diastemaya sahip, tedavi görmemiş Sınıf I maloklüzyonlu 44 bireyin üç boyutlu intraoral taramaları değerlendirildi. Mandibular interkanin ve intermolar genişlikler ile kanin ve molar ark derinlikleri, braket slot noktasına dayalı referans sistemi kullanılarak ölçüldü. Beş farklı üreticiye ait yaygın olarak kullanılan 11 adet önceden şekillendirilmiş CuNiTi ark telinin boyutları kaydedildi. Bireysel dental ark ölçümleri ile önceden şekillendirilmiş ark teli boyutları arasındaki farklar tek örneklem t-testi ile analiz edildi ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Değerlendirilen tüm önceden şekillendirilmiş CuNiTi ark telleri, doğal mandibular interkanin genişlikten anlamlı düzeyde farklı bulundu (p < 0.05). İntermolar bölgede ise Cu Nitanium ProForm - Lower, Cu Nitanium DL-X - Universal ve Tanzo Mid Form III ark telleri doğal mandibular genişlikten anlamlı fark göstermedi (p > 0.05); diğer ark tellerinde anlamlı farklılık saptandı. Sonuç: Değerlendirilen ark tellerinin hiçbiri doğal interkanin genişlik ile uyum göstermemiş, intermolar bölgede ise sınırlı düzeyde uyumluluk gözlenmiştir. Bu bulgular, boyutsal uyumsuzlukların ağırlıklı olarak interkanin bölgede yoğunlaştığını göstermekte ve mandibular ark stabilitesinin korunması için bireyselleştirilmiş ark teli seçiminin önemini vurgulamaktadır.
