ŞEMSİ NUR KARABELA, HİLAL ÖZKAYA, NESİBE ŞİMŞEKOĞLU, SENA NUR KART, KÜRŞAD NURİ BAYDİLİ
Eurasian Journal of Health Technology Assessment - 2020;4(1):31-39
Antibiyotik direnci ve uygunsuz antibiyotik kullanımı karşısında akılcı ilaç kullanımı bilincinin oluşabilmesi için pro-aktif çözümlere ihtiyaç vardır. Örgün eğitim yoluyla akılcı ilaç ve antibiyotik kullanımı eğitimleri, bu bilince katkı sağlayabilir. Bu çalışmada, ortaöğrenim düzeyindeki öğrencilerin akılcı ilaç kullanımı konusundaki bilgi durumuyla, alacakları eğitimi algılama düzeylerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Bölgemizdeki iki ortaokulun 6, 7 ve 8. sınıflarında eğitim gören 412 öğrenciye akılcı ilaç kullanımı, antibiyotikler ve hijyen hakkında yaşlarına uygun 18 adet doğru-yanlış şeklinde iki şıklı önerme cümlesi, iki adet açık uçlu soru içeren ön-test uygulanmıştır. Öğrencilere farklı günlerde gruplar halinde 40 dakikalık eğitim verildikten sonra aynı test ile konu hakkındaki bilgiler yeniden ölçülmüştür. Veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Çalışmaya katılan öğrencilerin %74,8’si (n=308) kız, %45,4’ü (n=187) 8. sınıf öğrencisidir ve neredeyse tamamı (%99) daha önce konu hakkında benzeri bir eğitim almamıştır. Öğrencilerin 18 adet önerme cümlesine doğru cevap verme ortalaması eğitim aktivitesi öncesi 13,8 iken, aktivite sonrasında ortalama 15,1 olmuş (p<0,001), öğrencilerin akılcı ilaç tanımı ve uygulamaları hakkındaki bilgileri verilen eğitimle artmıştır. Açık uçlu iki soruda da durum benzer bulunmuştur (p<0,001). Erkek ve 6. sınıf öğrencilerinde doğru cevap ortalama yükselmesi anlamlı iken (p<0,001), anne-baba eğitim düzeylerinin eğitim öncesi ve sonrası doğru yanıt farkında etkili olmadığı tespit edilmiştir. Ortaokul öğrencilerindeki antibiyotik ve ilaç bilgileri ortalamanın biraz üstündedir. Öğretmenlerinin dışında ilgili uzmanlarca konu hakkında eğitim verilmesi, öğrencilerin dikkatinin konuya çekilerek toplumun doğru bilgi ve tutuma erken yaşlarda yönlendirilmesi, antibiyotik direnci ve akılcı ilaç kullanımına katkı sağlayacaktır.
