Muhammet Şahin ELBASTI, Kardelen ÇELEBİ, Songül BAĞLAN YENTÜR
Türk Osteoporoz Dergisi - 2026;32(2):117-123
Amaç: Kemik kütlesinin azalması ve mikro-mimari bozulma ile karakterize osteoporoz, kırık riskini artırır. Osteoporoz; postüral deformiteler, denge bozuklukları ve düşmeyi önlemede kritik olan postüral farkındalıkta azalma ile ilişkili olabilir. Bu çalışmanın amacı, osteoporoz tanılı postmenopozal kadınlarda postüral denge, postür ve postüral farkındalığın osteopenili kadınlara göre farklılığını ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel çalışmaya 32 postmenopozal kadın dahil edildi (osteoporoz n=16; osteopeni n=16). Fonksiyonel mobilite timed up and go (TUG) testi ile, denge Berg denge skalası (BDS) ile, postür New York postür skalası (NYPS) ile ve postüral farkındalık postüral farkındalık skalası (PFS) ile değerlendirildi. Kemik mineral yoğunluğu lomber omurga T-skoru ile belirlendi. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi, değişkenler arası ilişkilerde Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Gruplar yaş ve vücut kitle indeksi açısından benzerdi. Osteoporoz grubu osteopeni grubuna göre anlamlı derecede daha düşük postüral farkındalık (PFS), daha kötü denge (BDS), daha uzun TUG süreleri ve daha fazla postüral sapma (NYPS) gösterdi (p<0,05). Lomber T-skoru; PAS, BBS ve NYPS ile pozitif (p<0,01), TUG süresi ile negatif yönde anlamlı korelasyon gösterdi (p<0,01) ve bu ilişkiler osteoporoz grubunda daha güçlüydü. Osteoporoz grubunun önemli bir kısmı düşük farkındalık, yüksek düşme riski ve kötü postür sınıflamasındaydı. Sonuç: Osteoporoz, osteopeniye kıyasla postüral farkındalıkta belirgin azalma, postüral hizalanmada bozulma ve dengede zayıflama ile ilişkilidir. Kemik mineral yoğunluğu ile fonksiyonel parametreler arasındaki güçlü ilişkiler, iskelet ve nöromusküler sağlık arasındaki bağlantıyı desteklemektedir. Düşme riskini azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak için fonksiyonel değerlendirmelerin ve denge eğitimi ile postüral farkındalık eğitimini içeren hedef müdahalelerin standart osteoporoz yönetimine entegre edilmesi önerilir.
