BERNA PEHLİVANTÜRK
Türk Psikiyatri Dergisi - 2004;15(1):56-63
Otistik bozukluk, yaşamın ilk yıllarında başlayan sosyal ilişki, iletişim ve bilişsel gelişimde gecikme ya da sapma ile kendini gösteren, yineleyici-sınırlı davranış ve ilgilerin olduğu nöropsikiyatrik bir bozukluktur. Otistik çocukların sosyal ilişki alanında belirgin güçlük yaşamaları nedeni ile anne-babalarına ya da bakım veren kişiye bağlanmalarının olmadığı düşünülmektedir. Fakat yapılan çalışmalarda otistik çocuklarda bakım veren kişiye yönelik bağlanma davranışları olduğu gösterilmeye başlanmıştır. Bu yazıda otistik çocuklarda bağlanma davranışını inceleyen araştırmaların gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Normal gelişim gösteren, psikiyatrik bozukluğu olan, zihinsel özürlü ya da Down sendromu olan çocuklar ile karşılaştırıldıklarında otistik çocukların da benzer bağlanma davranışları gösterdikleri, anneyi yabancılara tercih ettikleri ve yakınlık arayışı içinde oldukları görülmektedir. Ancak, otistik çocuklar işaret etme ya da ilgilendiği nesneleri gösterme gibi ortak dikkat davranışlarını yapamamakta, yüz ifadelerini ve duygunun sözel olmayan ifadesini anlayamamaktadırlar. Otizm, güvenli bağlanmaya engel olmamakta, fakat bağlanma gelişimini geciktirmekte ve güvenli bağlanmaya ilişkin davranışları değiştirebilmektedir. Sonuç olarak anne-babaların ve klinisyenlerin bu konuda farkındalık kazanmalarının, otistik çocuklarda görülen bağlanma davranışlarının sürdürülmesi ve geliştirilmesine yönelik tedavi seçenekleri sunmaya yardımcı olacağı düşünülmüştür.
