OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARIN ANNELERİNDE SOSYAL DESTEK VE YILMAZLIK: SOSYAL DESTEKTEN MEMNUNİYETİN ARACILIK ROLÜ

İbrahim GÜNGÖR, Gizem Yağmur DEĞİRMENCİ, Özcan DOĞAN

Anatolian Journal of Health Research - 2026;7(2):104-110

Bingöl University, Faculty of Health Sciences, Department of Child Development, Bingöl, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışma, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların annelerinin algılanan sosyal destek ile dayanıklılıkları arasındaki ilişkide, sosyal destekten duyulan memnuniyetin moderatör rolünü incelemektir. Yöntem: Çalışma tarama modelinde ve yordayıcı korelasyonel desende dizayn edilmiştir. Araştırmanın örneklemini 6-18 yaş arası OSB'li çocuğa sahip 107 anne oluşturmuştur. Çocukların %73.8'i erkek, 26.2'si kızdır. Araştırmada elde edilen veriler, Anne Yılmazlık Ölçeği ve Yenilenmiş Ana-Baba Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Aracılık analizleri, algılanan sosyal destekten duyulan memnuniyetin, algılanan sosyal destek ile yılmazlık arasındaki ilişkiyi önemli ölçüde aracılık ettiğini ortaya koymuştur (Est. = 0.0069, SE = 0.0032, Z = 2.14, p < .05). Basit eğim analizleri, algılanan sosyal destek ile dayanıklılık arasındaki ilişkinin pozitif olduğunu göstermektedir. Ancak bu durumun düşük sosyal destek memnuniyet düzeylerinde anlamlı olmadığını, orta düzeylerde anlamlı olduğunu ve yüksek memnuniyet düzeylerinde en güçlü olduğunu göstermiştir. Sonuçlar: Bulgular, anneler aldıkları sosyal destekten memnun olduklarında algılanan sosyal desteğin anne yılmazlığına daha etkili bir şekilde katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bu çalışma, OSB'li çocukların anneleri arasında yılmazlık süreçlerinde sosyal destek memnuniyetinin kritik rolünü ortaya koymaktadır. OSB'li çocukların annelerine yönelik planlanan ve yılmazlık düzeylerini arttırmayı hedefleyen müdahalelerde yalnızca sosyal destek ağlarının genişletilmesi hedeflenmemelidir. Aynı zamanda, sunulan desteklerin niteliğinin arttırılması yanında, annelerin bu destekten memnuniyetinin dikkate alınarak planlama yapılması önerilmektedir.