OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU TANI SÜRECİNDE İLK TEMAS: DİYARBAKIR İLİNDE ÇALIŞAN PEDİATRİST VE BİRİNCİ BASAMAK HEKİMLERİNİN BİLGİ DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

Yeliz Balca KAYA

Dicle Tıp Dergisi - 2026;53(2):417-430

Department of Child and Adolescent Psychiatry, Malatya Training and Research Hospital, Malatya, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışma, çocuklarla ilk teması kuran pediatrist ve birinci basamak hekimlerinin otizm spektrum bozukluğu (OSB) konusundaki bilgi düzeylerini ve klinik yaklaşımlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntemler: Kesitsel tipteki bu araştırmaya, çalışmaya katılmayı kabul eden 188 hekim dahil edilmiştir. Sağlık çalışanlarında Çocukluk Çağı Otizmi Bilgi Ölçeği (SÇ-OBA) ve sosyodemografik bilgileri içeren bir anket ile veriler toplanmıştır. Veriler; sosyodemografik özellikler, OSB bilgi puanları ve vaka yönlendirme pratikleri üzerinden analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların SÇ-OBA toplam puan ortalaması 13.85 +/- 2.12 olarak saptanmıştır. Pediatristler ile birinci basamak hekimlerinin toplam bilgi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Yaş grupları arasında toplam bilgi puanı açısından yapılan tek yönlü ANOVA testinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (F(2, 185) = 3,717; p = 0,026). Post-hoc analiz sonuçlarına göre; 27-40 yaş grubundaki hekimlerin bilgi puanlarının (14.12 +/- 2.17), 41-50 yaş grubuna (13.23 +/- 1.83) göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p = 0.047). Kadın cinsiyetinin yapılan regresyon analiziyle bilgi düzeyini yordayan en güçlü bağımsız faktör olduğu belirlenmiştir (p=0.016). Sonuç: Erken tanı için önemli bir yeri olan tarama süreçlerinin iyileştirilmesi ve hekimlerin pratik ve rutin eğitimlerle desteklenmesi gerekmektedir.