TUĞBA POLAT, ZAFER YÖNDEN, YUSUF DÖĞÜŞ, PERİHAN ÇAM RAY, HÜLYA BİNOKAY, ÇAĞLAR CHARLES DANİEL JAİCKS
Journal of Turkish Clinical Biochemistry - 2024;22(1):11-17
Amaç: Otizm spektrum bozukluğu (OSB) etyopatogenezi henüz net aydınlatılmamış ve sıklığı giderek artan bir hastalıktır. D vitamininin kemik metabolizmasına olan etkisinin dışında beyin matürasyonunda da önemli rol oynadığı gösterilmiştir. D vitamini ve onun metabolize edici enzimleri çeşitli serebral yapılarda eksprese edilir ve bunların eksikliği ile psikiyatrik hastalıkların gelişiminin bağlantılı olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmada OSB’nin etyopatogenezinde önemli yeri olduğu düşünülen D vitamini düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği’ne başvuran, DSM-5 tanı ve sınıflama sistemine göre otizm spektrum bozukluğu tanısı alan 2-8 yaş arasındaki 43 çocuk ve olgu grubu ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 43 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 2 grup ile yapılmıştır. Hasta ve kontrol grubunda 25 hidroksi vitamin D (25(OH)D) düzeyleri ölçülmüştür. Bulgular: Vaka grubu 7 kız-36 erkek, kontrol grubu ise 12 kız-31 erkekten oluşmaktaydı. Vaka grubunun yaş ortalaması ay olarak 50,44±22,72 iken, kontrol grubunu yaş ortalaması 60,09±27,60 idi. Vitamin D düzeyleri vaka grubunda ortalama 23,64 ± 12,87 ng/mL, kontrol grubunda 18,23 ± 8,61 ng/mL olarak hesaplanmıştır. (p=0,039) Vitamin D düzeyleri 24-48 ay arasındaki vaka grubunda ortalama 26,12±13,30 ng/mL, kontrol grubunda 16,88±7,49 ng/mL olarak hesaplanmıştır.(p=0,006) Vitamin D düzeyleri 49-72 ay arasındaki vaka grubunda ortalama 22,54±11,98 ng/mL, kontrol grubunda 18,63±11,35 ng/mL olarak hesaplanmıştır.(p=0,423) Vitamin D düzeyleri 73 ay ve üzerindeki vaka grubunda ortalama 15,52±11,66 ng/mL, kontrol grubunda 20,01±7,59 ng/mL olarak hesaplanmıştır. (p=0,368) Vitamin D düzeyleri kızlar için vaka grubunda ortalama 27,91±16,22 ng/mL, kontrol grubunda 15,07±4,86 ng/mL olarak hesaplanmıştır.(p=0,041) Vitamin D düzeyleri erkekler için vaka grubunda ortalama 22,88±12,33 ng/mL, kontrol grubunda 19,13±9,28 ng/mL olarak hesaplanmıştır (p=0,175). Sonuç: Çalışmamızda D vitamini düzeyleri vaka grubunda anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Çelişki gibi görünen bu durumun nedenini anlamak için değişik yaş gruplarına ayırarak detaylı analiz yapılmıştır. Özellikle tanının yeni koyulduğu zamanlar olan 24-48 aylık periyotta iki grup arasında anlamlı fark gözlenmiştir. Bu durumun OSB’nin standart tedavi protokolünde olmamasına rağmen ailelerin farklı tavsiyelerden dolayı bazı vitaminleri kullanımlarına bağlı olduğu düşünülmüştür.
