Pınar ALGEDIK, Orhan KOCAMAN
Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2026;8(1):82-90
Bu çalışma, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ile ilgili çevrimiçi hasta eğitimi materyallerinin okunabilirliğini değerlendirmeyi ve bu kaynakların ebeveynler tarafından ne ölçüde anlaşılabildiğini belirlemeyi amaçlamıştır. 26 Ocak 2025 tarihinde, Google arama motoru kullanılarak "otizm", "atipik otizm", "Asperger sendromu", "yaygın gelişimsel bozukluk" ve "otizm spektrum bozukluğu" anahtar kelimeleriyle İngilizce dilinde hasta eğitimi materyalleri belirlenmiştir. Önceden tanımlanmış dahil edilme kriterlerine göre 132 web sitesi seçilmiş ve Profesyonel Dernek, Klinik Uygulama ve Genel Sağlık Bilgisi olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Okunabilirlik, Flesch Okunabilirlik Kolaylığı (FRE), Flesch -Kincaid Sınıf Düzeyi (FKGL), Gunning Sis İndeksi (GFI), Gobbledygook Basit Ölçümü (SMOG), Coleman -Liau İndeksi (CLI) ve Otomatik Okunabilirlik İndeksi (ARI) olmak üzere altı standart ölçüt kullanılarak değerlendirilmiştir. Analiz edilen 132 materyalin %67,4'ü Genel Sağlık Bilgisi kaynaklarından, %17,4'ü Profesyonel Derneklerden ve %15,2'si Klinik Uygulamalardan elde edilmiştir. Ortalama FRE skoru 30,2 +/- 16,2, FKGL 14,3 +/- 3,7, GFI 17,0 +/- 3,8, SMOG 13,0 +/- 2,6, CLI 15,7 +/- 2,4 ve ARI 14,3 +/- 4,1 olarak bulunmuştur. Üç web sitesi kategorisi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p > 0,05). Bu bulgular, otizmle ilgili çevrimiçi eğitim materyallerinin genel okuyucu kitlesinin okuma düzeyinin oldukça üzerinde bir akademik dilde yazıldığını ve bu durumun mevcut bilgiyle pratik kullanım arasında bir boşluk yarattığını göstermektedir. Bu boşluk, ebeveynlerin çocukları için bilinçli kararlar almasını ve zamanında destek kaynaklarına ulaşmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle, daha açık, erişilebilir ve sağlık okuryazarlığına uygun materyallerin geliştirilmesi, otizmli bireylerde anlayışı, erken tanıyı ve müdahale süreçlerini iyileştirmek açısından büyük önem taşımaktadır.
