Elif Vardar, İbrahim Yavuz Tatlı
Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;13(1):16-33
Amaç: Otizmli bireylerin ergoterapi programına devamlılığı, rehabilitasyon sürecinde yer tutar. Bu araştırma ergoterapi programında yer alan otizmli bireylerin devamlılığı ile ebeveynlerinin aile yaşam kalitesi, psikolojik dayanıklılık, öz yeterlilik ve bakım verme yükünü incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini 3-10 yaş aralığındaki 60 otizmli bireyin bakım veren rolündeki ebeveynleri oluşturmuştur. Bireylerin ergoterapi programına devamlılığını sorgulamak için bakım verenlere Ergoterapi Programı Devam/Devamsızlığı Görüşme Formu; bakım verenlerin yaşam kalitesini sorgulamak için Beach Center Aile Yaşam Kalitesi Ölçeği, psikolojik dayanıklılığını sorgulamak için Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, öz yeterliliğini sorgulamak için Ebeveyn Öz Yeterlilik Ölçeği, bakım verme yükünü sorgulamak için Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği uygulanmıştır. İkili grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U/ Bağımsız Örneklem t testi, ilişki analizlerinde Pearson/Spearman Korelasyon Analizleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çocukların yaş yaş ortalaması 5,8 +/- 1,6 ve %58,3' ü (n=35) otizm, %41,7' si (n=25) atipik otizm tanılıdır. Ebeveynlerin %88,3' ü anne (n=53) ve %11,7' si babadır (n=7). Ergoterapi programına devamsızlıkta 'Zaman yetersizliği yaşıyorum' seçeneğini tercih eden ebeveynler ile tercih etmeyenler arasında; Beach Center Yaşam Kalitesi Ölçeği puanları (p=0,003), Yetişkinler İçin Dayanıklılık Ölçeği puanları (p=0,019) Ebeveyn Öz Yeterlilik Ölçeği puanları (p=0,01), Bakım Verme Yükü (p=0,003) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır. Sonuç: Zaman yönetimi sorunu yaşayan ebeveynlerde aile yaşam kalitesi, psikolojik dayanıklılık, öz yeterlilik ve bakım yükü farklılaşmaktadır. Katılımcılarda iyi bir performans kalıbı için gerekli olan zaman kullanımının bakım veren rolünü etkilediği görülmüştür. Bu nedenle bakım verme eğitimlerine zaman yönetimi içeriğinin eklenmesi önerilmekte; gelecekte belirli takip süreleriyle etkilerinin incelenmesi tavsiye edilmektedir.
