MEHMET SEZEN, SUAT AKGÜR
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;51(2):247-253
Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı (ODPKBH), böbrek taşı gelişimi açısından artmış risk barındıran bir monogenik hastalıktır. Bu çalışmada, ODPKBH tanılı bireylerde böbrek taşı oluşumuna katkıda bulunabilecek klinik, metabolik ve radyolojik risk faktörlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ocak 2022 - Ocak 2025 tarihleri arasında Bursa Şehir Hastanesi Ayaktan Nefroloji Polikliniği’nde takip edilen ve non-kontrast batın BT görüntülemesi mevcut olan, 55 ODPKBH hastasının verileri retrospektif olarak incelendi. Demografik, laboratuvar ve radyolojik özellikler ile 24 saatlik idrar analizleri kaydedildi. Hastaların %58,2’sinde BT raporlarında taş varlığı tespit edildi. Makroskopik hematüri sadece taş saptanan grupta gözlendi. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, karaciğer kisti varlığı (OR: 4,34) ve 24 saatlik idrarda artmış kalsiyum atılımı (OR: 1,01) bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Sitrat ve oksalat düzeyleri ile taş varlığı arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Tolvaptan tedavisi alan hasta sayısı eşit olduğundan bu ilacın taş üzerine etkisi değerlendirilemedi. Taş saptanan grupta hipertansiyon oranı yüksek olmakla birlikte istatistiksel anlamlılık izlenmedi. Çalışmamızda literatüre kıyasla daha yüksek taş prevalansı tespit edilmesi, asemptomatik ODPKBH hastalarında dahi non-kontrast BT ile taş taramasının değerli olabileceğini düşündürmektedir. Hiperkalsiüri ve karaciğer kisti varlığı gibi parametrelerin değerlendirilmesi, kişiye özgü takip ve tedavi planlarının oluşturulmasına katkı sağlayabilir.
