MELTEM KAYA, HİKMET UÇGUN, AYŞENUR TEMİZEL TOMBUL, ERKAN CAKİR, HİLAL DENİZOĞLU KÜLLİ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2025;7(2):562-571
Amaç: Kronik solunum hastalığı, azalmış egzersiz kapasitesi ile sıklıkla ilişkilendirilmektedir. Egzersiz kapasitesi genellikle altı dakika yürüme testi (6DYT) ile değerlendirilir, ancak otur-kalk testi (OKT), çeşitli durumlarda alternatif bir test yöntemi olarak araştırılmaktadır. Bu çalışmada, kronik solunum hastalığı olan çocuklarda 6DYT ile 1 dakika OKT (1dk-OKT) ve 30 saniye OKT (30sn-OKT) arasındaki korelasyonunun araştırması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya kronik solunum hastalığı olan (astım, primer siliyer diskinezi, kistik fibrozis, Kartagener Sendromu ve post-enfeksiyöz bronşektazi) 159 çocuk (ortalama yaş: 11.74±3.41 yıl) dahil edildi. Tüm katılımcılara 1dk-OKT, 30sn-OKT ve 6DYT uygulandı. Test sonuçları ve testlere verilen kardiyorespiratuar yanıtlar kaydedildi. Bulgular: 6DYT mesafesi ile 1dk-OKT ve 30sn-OKT arasında güçlü bir korelasyon saptandı (sırasıyla r=0.769, r=0.758; p<0.001). 1dk-OKT ve 30sn-OKT sonrası ölçülen dispne ve yorgunluk seviyeleri, istatistiksel olarak anlamlı olmakla birlikte, 6DYT sonrası dispne ve yorgunluk seviyeleri ile zayıf bir korelasyon gösterdi. (dispne r=0.245 ve r=0.248; yorgunluk r=0.239 ve r=0.241; p<0.05). Kardiyorespiratuar yanıtlar açısından testler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p<0.05). Hastalık grupları arasında 6DYT, 30sn-OKT ve 1dk-OKT sonuçları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (sırasıyla p = 0.028, p = 0.038 ve p = 0.035; p<0.05). Sonuç: 30sn-OKT ve 1dk-OKT, kronik solunum hastalığı olan çocuklarda egzersiz kapasitesini değerlendirmek için geçerli, etkili ve zaman tasarrufu sağlayan alternatif yöntemlerdir.
