HALE YETGİN, MURAT SERKANT ÜNAL, CİHAN KABUKÇU, AHMET ÇEVİK TUFAN
Pamukkale Tıp Dergisi - 2025;18(2):460-473
Ovaryumda yüzey epitelinin hemen altında dokuya beyaz rengini veren, sıkı düzensiz bir bağ doku yapısında olan ve içinde fibroblast hücrelerini içeren tunika albuginea bulunur. Çevresel etkenlere daha dirençli olan, az sayıda hücre içeren ve kollajen liflerden zengin olan tunika albuginea preantral foliküllerin nişi olarak gözlenmektedir. Kollajen lifleri oluşturan fibroblastların salgıladıkları parakrin faktörlerle ve sitokinlerle foliküllerin gelişimlerini sağladıkları ve besleyici hücre tabakası gibi fonksiyon gördükleri izlenmiştir. Graaf folikülün korpus luteumu oluşturmasından sonra ise hemen bitişiğindeki tunika albugineadaki fibroblastların prolifere olduğu ve bu yapının kalınlığının arttığı izlenmiştir. Ratlarda oluşan korpus luteum yapıları nedeniyle tunika albuginea sık sık yenilenmeye uğramaktadır. Korpus luteum oluştuğu zaman bitişiğindeki tunika albugineada yeni kapillerler ve venüller meydana gelmektedir. Bu yapı; hücrelerin kemik iliğinden, damarlarla ovaryuma migrasyonlarının araştırılması için uygun bir model olabilir. Mezenkimal hücrelerin ve pluripotent kök hücre özelliği gösteren çok küçük embriyonik benzeri kök hücrelerin (VSELs) vasküler yapılar aracılığıyla kemik iliğinden tunika albugineaya gelebileceği ve ovaryumda bulundukları daha önce gösterilen bu hücrelerin kaynağının kemik iliği olabileceği ileri sürülebilir. Bu derlemedeki amacımız tunika albugineanın foliküllerin gelişimine ve ovaryumun dinamik yapısı üzerine olan etkilerini incelemektir.
