ÖZGE ERARSLAN İNGEÇ, ZEYNEP AKYÜZ, ADVİYE ESİN YILMAZ
Klinik Psikoloji Dergisi - 2021;5(1):39-51
Son yıllarda yapılan araştırmalarda öz-eleştirel ruminasyon ayrı bir ruminasyon türü olarak tanımlanmış ve Öz-eleştirel Ruminasyon Ölçeği (ÖERÖ; Self-Critical Rumination Scale) geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı ÖERÖ’yü Türkçeye uyarlamak ve psikometrik özelliklerini incelemektir. Çalışmanın ilk aşamasında 248 katılımcıya ÖERÖ ve öz-eleştirel ruminasyonla ilişkili yapıları değerlendiren ölçüm araçları uygulanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ÖERÖ’nün faktör yapısını doğrulamak amacıyla 250 katılımcıdan oluşan farklı bir örneklemden elde edilen veriler incelenmiştir. Yürütülen açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ölçeğin tek faktörlü bir yapı sergilediğini göstermektedir. Güvenirlik analizlerinde ölçeğin iç tutarlık ve test-tekrar test katsayıları yüksek bulunmuştur. Ayrıca, ölçek maddelerinin düşük ve yüksek öz-eleştirel ruminasyona sahip kişileri birbirinden ayırt edebildiği görülmüştür. Geçerlik analizleri sonucunda ölçeğin öz-eleştirel ruminasyonla ilgili yapılarla (örn. öz-eleştiri, tekrarlayıcı düşünme, üstbilişler) anlamlı ve beklendik yönde ilişkiler gösterdiği ve öz-eleştirel ruminasyon düzeyi düşük ve yüksek olan kişilerin ölçüt olarak seçilen klinik değişkenlerden (depresyon, anksiyete, stres) elde ettiği puanlar arasında anlamlı bir farklılık olduğu ortaya konulmuştur. Ölçeğin artımsal geçerliğini destekler şekilde, özeleştirel ruminasyonun öz-eleştiri ve tekrarlayıcı düşünme düzeyleri kontrol edildikten sonra dahi depresyon ve anksiyete belirtilerini anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. ÖERÖ’nün Türkçe formunun özgün formu ile benzer psikometrik özellikler sergilediği ve ülkemizde yürütülecek çalışmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu görülmektedir.
