Mehmet MİÇOOĞULLARI, Ramiz SHAHMOHAMMADI, Salih ANGIN
Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi - 2026;37(1):58-68
Amaç: Bu çalışmanın amacı, temporomandibular eklem disfonksiyonu (TMED) olan sedanter bireylerde altı haftalık bir öz-yönetim programının ağrı, kas sertliği, eklem pozisyon hissi ve eklem hareket açıklığı üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Yöntem: Bu yarı deneysel, müdahale öncesi-sonrası çalışmada 18 yaş ve üzeri, TMED tanılı 35 birey (16'sı kadın) değerlendirildi. TME bozukluğu, Helkimo Klinik Disfonksiyon İndeksi ve Fonseca Anketi ile değerlendirildi. Masseter kası ağrı eşiği dijital algometre ile ölçüldü. Kas sertliği ölçümleri için Shore Durometre kullanıldı. Mandibular depresyon hareket açıklığı bikondiler kaliper ile ölçüldü. TME pozisyon hissi farklı kalınlıklarda test çubukları kullanılarak gerçekleştirilen bir dişler arası boyut ayrımı testi ile değerlendirildi. Değerlendirmeler, başlangıçta ve altı haftalık öz-yönetim programı sonrasında gerçekleştirildi. Bulgular: Altı haftalık öz-yönetim programı, masseter kası ağrı eşiğinde anlamlı artışa (p<0,001) ve hem istirahat hem de kasılma sırasındaki kas sertliğinde anlamlı azalmaya (p<0,001) yol açtı. Helkimo İndeksi (p=0,010) ve Fonseca Anketi (p<0,001) ile ölçülen TME bozukluğu şiddeti anlamlı olarak azaldı. Ayrıca hem TME pozisyon duyusu hem de mandibular depresyon hareket açıklığı anlamlı şekilde iyileşti (p<0,001). Sonuç: Altı haftalık öz-yönetim programı sonrasında TME şiddeti ve semptomlarında anlamlı azalmalar gözlemlenmiştir. Bu bulgular, öz-yönetim stratejilerinin TME bozukluklarının yönetiminde invaziv olmayan, erişilebilir ve umut vadeden bir yaklaşım olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, bu tür stratejilerin klinik uygulamaya dahil edilmesi, hastaların durumlarını aktif olarak yönetmelerini ve fonksiyonel sonuçlarını iyileştirmelerini destekleyebilir.
